Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bảo hộ quyền tác giả tác phẩm điện ảnh
“Chào luật sư, tôi là một đạo diễn trẻ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa hoàn thành bộ phim đầu tay của mình và đang chuẩn bị phát hành. Tôi rất lo lắng về việc tác phẩm của mình có thể bị sao chép hoặc sử dụng trái phép. Luật pháp Việt Nam bảo vệ 'tác phẩm điện ảnh' như thế nào và tôi cần làm gì để đảm bảo quyền của mình được bảo vệ?”
Đồng tác giả và xét tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học, Nghệ thuật
“Tôi là anh Nguyễn Văn Hùng, một nhà biên kịch ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi và một đồng nghiệp đã hoàn thành kịch bản phim dài tập và nhận được một số giải thưởng nhỏ. Chúng tôi đang băn khoăn không biết liệu với tư cách đồng tác giả, tác phẩm của chúng tôi có đủ điều kiện để được xét tặng các giải thưởng lớn hơn như 'Giải thưởng Nhà nước' về văn học, nghệ thuật hay không, và cần chuẩn bị hồ sơ như thế nào.”
Quảng cáo trên thiết bị đầu cuối truyền hình
“Chào luật sư, tôi là anh Trần Văn B, năm nay 38 tuổi, làm nghề kinh doanh thiết bị điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi có mua một chiếc tivi thông minh mới cho gia đình. Tuy nhiên, cứ vài ngày lại có tin nhắn quảng cáo các gói kênh truyền hình, phim ảnh gửi đến màn hình tivi của tôi, khá phiền phức và làm gián đoạn lúc gia đình đang xem. Tôi không nhớ đã đồng ý nhận quảng cáo từ bên nào cả. Luật sư cho hỏi tôi có cách nào để chặn những quảng cáo này không ạ?”
Bảo hộ Tác phẩm điện ảnh và quyền tác giả
“Chào luật sư, tôi là một đạo diễn trẻ ở TP.HCM, vừa hoàn thành một phim ngắn độc lập và muốn biết liệu tác phẩm của mình có được pháp luật bảo hộ quyền tác giả hay không. Cụ thể, 'tác phẩm điện ảnh' được định nghĩa thế nào trong các quy định hiện hành và tôi cần làm gì để đăng ký bản quyền cho phim của mình? Ngoài ra, có những thủ tục hành chính chung nào mà một nhà làm phim độc lập như tôi cần lưu ý khi phát hành không?”
Quy định về thời lượng quảng cáo trên báo nói, báo hình
“Chào luật sư, tôi là chủ một kênh truyền hình địa phương ở Đà Nẵng. Gần đây, tôi thấy các kênh khác quảng cáo khá nhiều trong các chương trình giải trí và phim truyện, nhưng tôi không rõ thời lượng quảng cáo tối đa cho phép là bao nhiêu để không bị phạt. Đặc biệt là với các chương trình phim và giải trí, có quy định cụ thể nào về số lần ngắt quảng cáo và thời lượng mỗi lần không? Tôi muốn đảm bảo kênh của mình tuân thủ đúng pháp luật.”
Cấp phép hợp tác sản xuất phim quốc tế
“Chào Tuvannhanh.com, em là đạo diễn trẻ ở Quận 1, TP.HCM. Em đang có dự án phim đầu tay muốn hợp tác với một đối tác từ Hàn Quốc để sản xuất. Khi xem các thủ tục xin cấp phép, em thấy có yêu cầu về **kịch bản văn học**. Em không rõ kịch bản này cần phải chi tiết đến mức nào, có cần phải dịch sang tiếng nước ngoài luôn không, hay chỉ cần bản tiếng Việt là đủ? Với lại, quy trình nộp hồ sơ, chờ cấp phép có lâu không ạ? Em hơi lo lắng vì đây là lần đầu làm việc với đối tác nước ngoài.”
Quy định pháp luật về Phát hành phim tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là T.V.K, một đạo diễn phim độc lập ở Hà Nội. Tôi vừa hoàn thành bộ phim đầu tay và đang rất muốn đưa nó đến với công chúng. Tuy nhiên, tôi khá bối rối về các thủ tục pháp lý để **phát hành phim**, đặc biệt là về những nội dung nào bị cấm và liệu có cần lưu ý gì khi muốn **xuất khẩu** phim ra nước ngoài không. Mong được tư vấn cụ thể ạ.”
Tiêu chí xác định Phim Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là đạo diễn trẻ ở TP.HCM. Tôi đang làm một dự án phim độc lập. Đạo diễn là tôi, người Việt Nam, nhưng tôi muốn hợp tác với một công ty sản xuất nước ngoài. Liệu phim của tôi có được coi là Phim Việt Nam không nếu chỉ có mình tôi là người Việt Nam tham gia chính?”
Quy định về Kịch bản văn học trong sản xuất phim
“Chào luật sư, em là một biên kịch trẻ ở Hà Nội. Em đang có cơ hội hợp tác với một công ty sản xuất phim nước ngoài để làm một dự án phim ngắn. Họ có yêu cầu em nộp 'kịch bản văn học' nhưng em không rõ lắm về định nghĩa và hình thức của nó theo quy định pháp luật Việt Nam để đảm bảo hồ sơ của mình được chấp thuận. Luật sư có thể tư vấn giúp em kịch bản văn học cần những gì không ạ?”
Di sản tư liệu và quyền sở hữu, bảo quản
“Tôi là anh Hùng, ở thành phố Huế. Gia đình tôi có lưu giữ nhiều tài liệu cổ, từ các bức thư tay của ông cố gửi cho bà cố thời Pháp thuộc, đến những cuốn sổ ghi chép gia phả, rồi cả những đoạn phim tư liệu đen trắng về cuộc sống ở Huế những năm 50-60. Gần đây, tôi nghe nói về khái niệm 'Di sản tư liệu' và tôi tự hỏi liệu những tài liệu của gia đình tôi có được coi là di sản tư liệu không? Nếu có thì quyền sở hữu và trách nhiệm của gia đình tôi đối với chúng sẽ như thế nào, và liệu có cần phải đăng ký hay bảo quản theo quy định nào không?”
Quy định về sản xuất phim và những thay đổi gần đây
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.M.T, một đạo diễn phim độc lập ở Hà Nội. Tôi đang chuẩn bị làm dự án phim mới nhưng nghe nói có nhiều thay đổi về quy định, đặc biệt là việc 'bãi bỏ' một số cụm từ liên quan đến giấy phép sản xuất phim. Tôi không rõ liệu dự án của tôi có còn cần 'giấy phép hợp tác, liên doanh sản xuất phim' nữa hay không và cần lưu ý gì để không vi phạm pháp luật?”
Chế áp tàu bay không người lái
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê ở khu vực gần sân bay Tân Sơn Nhất, quận Tân Bình. Gần đây có mấy nhóm thanh niên hay dùng flycam bay lượn trên không phận gần quán tôi để quay phim, chụp ảnh, đôi khi còn bay rất thấp, gây lo ngại về an toàn bay và sự riêng tư. Tôi nghe nói có thuật ngữ "chế áp" đối với các loại phương tiện này. Vậy, trong trường hợp này, liệu có cơ quan nào được phép thực hiện việc **chế áp** các flycam đó để đảm bảo an ninh, an toàn không, và tôi có thể báo cáo cho ai để xử lý không?”
Giấy phép phổ biến phim ngắn trực tuyến
“Chào luật sư, tôi là một nhà làm phim độc lập ở Quận 3, TP.HCM. Tôi vừa hoàn thành một phim ngắn và muốn đăng tải lên YouTube để mọi người cùng xem. Tuy nhiên, tôi nghe nói phải có giấy phép phổ biến phim mới được. Liệu tôi có cần xin giấy phép cho phim ngắn của mình khi chỉ muốn đưa lên mạng không, hay chỉ các phim chiếu rạp mới cần thôi?”
Nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia và trách nhiệm của công dân
“Tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây, có một nhóm khách lạ mặt thường xuyên tụ tập ở quán tôi, họ nói chuyện rất lớn tiếng, bàn tán về các vấn đề chính trị nhạy cảm của đất nước, thậm chí còn quay phim, livestream. Tôi rất lo lắng không biết những hành vi này có phải là 'nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia' không, và liệu tôi, với tư cách là chủ quán, có phải chịu trách nhiệm gì nếu để họ tiếp tục làm vậy không?”
Quy định về Phổ biến phim và Hội đồng thẩm định
“Chị Lan, chủ một rạp chiếu phim tư nhân ở Quận 1, TP.HCM, đang muốn chiếu một bộ phim độc lập mới của đạo diễn trẻ. Chị nghe nói phải có "Hội đồng thẩm định phim" duyệt trước khi chiếu ra công chúng. Chị không rõ quy trình này thế nào và rạp của chị có cần phải thông qua hội đồng nào không, hay chỉ cần xin giấy phép là được?”
Quy định về thời lượng quảng cáo trên báo nói, báo hình
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một đài truyền hình nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi nhận được một số phản ánh về việc đài của tôi phát sóng quảng cáo quá nhiều, đặc biệt là trong các chương trình phim truyện và giải trí. Tôi muốn biết chính xác pháp luật quy định về thời lượng quảng cáo trên truyền hình như thế nào để điều chỉnh cho đúng, tránh bị phạt.”
Quy định về phổ biến phim và phim online
“Chào Tuvannhanh.com, em là đạo diễn phim độc lập ở TP. Hồ Chí Minh. Em vừa hoàn thành một phim ngắn và muốn đăng lên YouTube, Facebook để mọi người xem. Nhưng có người bạn nói là phải xin phép 'phổ biến phim' gì đó, mà em tưởng cái đó chỉ dành cho phim chiếu rạp hay truyền hình thôi chứ? Phim online của em có cần không ạ? Em hoang mang quá.”
Chủ thể di sản văn hóa phi vật thể và quyền lợi
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, sống ở làng nghề gốm Bát Tràng, Hà Nội. Làng tôi có nghề làm gốm truyền thống đã mấy trăm năm, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể. Gần đây có nhiều đoàn đến quay phim, chụp ảnh, rồi cả người ngoài làng cũng muốn học nghề. Tôi muốn hỏi, liệu những người như tôi, những nghệ nhân trong làng, có được xem là chủ thể di sản văn hóa phi vật thể không? Và chúng tôi có quyền gì, trách nhiệm gì với cái nghề truyền thống này để bảo vệ nó?”
Quyền tiếp cận cho người khuyết tật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là T.T.H, 32 tuổi, sống ở Quận 1, TP.HCM. Tôi bị liệt nửa người và phải di chuyển bằng xe lăn. Gần đây tôi gặp khó khăn khi muốn đi xem phim ở một trung tâm thương mại mới mở hoặc vào một số quán cà phê, vì không có lối đi dành cho xe lăn hoặc nhà vệ sinh không phù hợp. Tôi muốn biết quyền "tiếp cận" của người khuyết tật như tôi được pháp luật quy định như thế nào và tôi có thể yêu cầu những gì để được hòa nhập cộng đồng tốt hơn?”
Quy định về nhập khẩu và vận chuyển thiết bị, vật tư liên quan đến sản xuất phim
“Chào luật sư, tôi là đạo diễn phim ở TP.HCM. Sắp tới, tôi dự định nhập khẩu một số máy quay phim chuyên dụng và các vật tư điện ảnh từ nước ngoài về để phục vụ cho dự án phim tài liệu mới. Tôi cũng có kế hoạch vận chuyển các thiết bị này ra Hà Nội để quay. Xin hỏi, tôi cần lưu ý những quy định pháp luật nào về thủ tục nhập khẩu và chi phí vận chuyển cho các mặt hàng này?”
Quy định pháp luật về sản xuất phim
“Chào luật sư, em là một đạo diễn trẻ ở TP.HCM, đang làm một phim ngắn độc lập để tham gia liên hoan phim. Em nghe nói việc sản xuất phim có nhiều quy định phức tạp, đặc biệt là về giấy phép. Nếu em sản xuất phim mà không có giấy phép hoặc vi phạm các quy định khác thì có bị phạt gì không ạ? Em chỉ muốn làm phim để tham gia liên hoan phim thôi.”
Tác phẩm điện ảnh và quyền tài sản liên quan
“Chào luật sư, tôi là đạo diễn phim độc lập ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi vừa hoàn thành một bộ phim ngắn và đang muốn tìm cách phát hành, trong đó có việc cho thuê bản sao. Tuy nhiên, tôi không chắc bộ phim của mình có được coi là 'tác phẩm điện ảnh' theo pháp luật không và liệu tôi có quyền cho thuê nó không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Phân loại và hoạt động của Cơ sở dịch vụ sản xuất phim
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một công ty nhỏ chuyên cho thuê thiết bị quay phim và cung cấp nhân sự hỗ trợ sản xuất phim ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về 'Cơ sở dịch vụ sản xuất phim' và không rõ liệu công ty của tôi có thuộc diện này không, và nếu có thì cần tuân thủ những quy định pháp luật nào. Mong được tư vấn ạ.”
Quy định về Vùng trời không lưu loại C
“Chào chuyên gia, tôi là phi công drone ở Đà Nẵng, chuyên chụp ảnh sự kiện. Gần đây, tôi có dự án quay phim ở khu vực gần sân bay quốc tế Đà Nẵng và nghe nói về 'Vùng trời không lưu loại C'. Tôi không rõ loại vùng trời này có ý nghĩa gì đối với việc bay drone của tôi và tôi cần phải tuân thủ những quy định nào để tránh vi phạm pháp luật?”