Xuất bản Bản tin thông tấn
“Chị Lan, chủ một văn phòng tin tức nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang muốn mở rộng hoạt động bằng cách phát hành một bản tin thông tấn hàng tuần chuyên về kinh tế địa phương. Chị nghe nói đây là loại hình báo chí đặc thù và cần phải có sự cho phép của nhà nước. Chị không biết liệu văn phòng của mình có đủ điều kiện hay thủ tục cần làm là gì để có thể xuất bản loại bản tin này một cách hợp pháp.”
Trả lời
Bản tin thông tấn và đặc thù pháp lý
Theo quy định pháp luật hiện hành, bản tin thông tấn được định nghĩa là sản phẩm báo chí xuất bản định kỳ của cơ quan thông tấn nhà nước, được thể hiện bằng chữ viết, tiếng nói, âm thanh, hình ảnh để chuyển tải tin tức thời sự trong nước, thế giới hoặc thông tin có tính chất chuyên đề. Định nghĩa này được ghi nhận trong các văn bản pháp luật về báo chí, trong đó có thể kể đến các Nghị quyết có liên quan đến hoạt động báo chí và thông tin nhà nước
[1][2].Điểm mấu chốt ở đây là cụm từ "của cơ quan thông tấn nhà nước". Điều này có nghĩa là loại hình bản tin này chỉ dành riêng cho các cơ quan thông tấn do Nhà nước thành lập và quản lý, không phải là loại hình báo chí mà các tổ chức, doanh nghiệp tư nhân hoặc văn phòng tin tức nhỏ có thể tự do xuất bản.
Ai được xuất bản Bản tin thông tấn?
Với định nghĩa nêu trên, văn phòng tin tức của chị Lan, dù có quy mô và chuyên môn như thế nào, cũng không thuộc đối tượng được phép xuất bản bản tin thông tấn theo quy định của pháp luật Việt Nam. Chỉ có các cơ quan thông tấn nhà nước mới có quyền và trách nhiệm thực hiện việc này. Mục đích của quy định này là để đảm bảo tính chính thống, khách quan và phục vụ lợi ích chung của Nhà nước và xã hội trong việc cung cấp thông tin thời sự.
Thủ tục xuất bản đối với cơ quan thông tấn nhà nước
Đối với các cơ quan thông tấn nhà nước có nhu cầu xuất bản bản tin thông tấn, pháp luật quy định một thủ tục đơn giản hơn so với việc cấp phép xuất bản các loại hình báo chí khác. Cụ thể, theo Điều 32 của Luật Báo chí 2016, cơ quan thông tấn nhà nước chỉ cần gửi thông báo bằng văn bản tới Bộ Thông tin và Truyền thông về việc xuất bản bản tin thông tấn của mình
[3]. Đây là một thủ tục thông báo, không phải thủ tục xin cấp phép, thể hiện sự tin cậy và vai trò đặc biệt của các cơ quan này trong hệ thống báo chí quốc gia.Như vậy, chị Lan cần lưu ý rằng mô hình "bản tin thông tấn" không phù hợp với loại hình hoạt động của văn phòng tin tức tư nhân. Nếu muốn phát hành các ấn phẩm thông tin định kỳ về kinh tế địa phương, chị có thể nghiên cứu các hình thức khác như bản tin nội bộ, tập san, hoặc tạp chí chuyên ngành, tuân thủ các quy định pháp luật về xuất bản và báo chí dành cho tổ chức, doanh nghiệp không phải là cơ quan thông tấn nhà nước.