Xử lý Sự Cố Môi Trường và Quyền Lợi Người Dân
“Anh T.V.K. ở xã Phước Tỉnh, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có vựa hải sản nhỏ. Vừa rồi, khu vực biển gần đây bị tràn dầu do một tàu vận tải va chạm, làm chết rất nhiều tôm cá của bà con. Anh nghe nói nhà nước có thể trưng dụng cả khu vực biển để xử lý. Anh muốn hỏi nhà nước có được làm như vậy không, và có cơ chế nào bảo vệ quyền lợi của người dân như anh không?”
Trả lời
Thẩm quyền của Nhà nước trong xử lý sự cố môi trường
Chào anh T.V.K., về trường hợp sự cố tràn dầu gây thiệt hại cho vựa hải sản của anh và bà con, pháp luật quy định rõ về quyền và trách nhiệm của Nhà nước. Sự cố môi trường là những tình huống cấp bách đòi hỏi các biện pháp xử lý kịp thời để hạn chế tối đa thiệt hại. Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi 2019 quy định về hoạt động bảo vệ môi trường, bao gồm cả chính sách, biện pháp và nguồn lực để bảo vệ môi trường, cũng như quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên liên quan
[1].Đặc biệt, trong những trường hợp cần thiết để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hoặc trong tình trạng khẩn cấp, sự cố môi trường, phòng, chống thiên tai, Nhà nước có quyền quyết định trưng dụng khu vực biển đã giao để nuôi trồng thủy sản. Việc trưng dụng này phải được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về trưng mua, trưng dụng tài sản
[3]. Điều này nhằm đảm bảo Nhà nước có đủ cơ sở pháp lý để can thiệp và xử lý nhanh chóng các tình huống nguy hiểm đến môi trường và cộng đồng.Trách nhiệm của chính quyền địa phương và bảo vệ quyền lợi người dân
Phạm vi điều chỉnh của Luật Bảo vệ môi trường không chỉ dừng lại ở các hoạt động bảo vệ môi trường mà còn liên quan đến trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong lĩnh vực này
[1]. Mặc dù Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi 2019 tập trung vào các hoạt động bảo vệ môi trường nói chung [1], việc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở các đơn vị hành chính cũng có vai trò quan trọng trong việc triển khai các biện pháp ứng phó với sự cố và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng [2].Đối với trường hợp của anh T.V.K. và bà con bị thiệt hại do sự cố tràn dầu, anh có quyền liên hệ với chính quyền địa phương (Ủy ban nhân dân các cấp) để báo cáo tình hình và tìm hiểu về các cơ chế hỗ trợ, bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật hiện hành. Các quy định về trưng mua, trưng dụng tài sản thường đi kèm với các nguyên tắc về bồi thường hoặc hỗ trợ cho các chủ thể bị ảnh hưởng. Chính quyền địa phương sẽ có trách nhiệm hướng dẫn và thực hiện các thủ tục cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân bị ảnh hưởng bởi sự cố môi trường và các biện pháp ứng phó của Nhà nước.