Xử lý hành vi phát tán vi rút máy tính và phần mềm gây hại
“Tôi là anh Hùng, làm việc tự do về IT tại Quận Gò Vấp, TP.HCM. Mấy hôm nay, máy tính của tôi liên tục gặp sự cố, tài liệu bị mã hóa, và tôi nghi ngờ là do một đối thủ cạnh tranh đã cố tình phát tán vi rút vào máy tôi để phá hoại công việc. Tôi muốn biết liệu có cơ sở pháp lý nào để tôi tố cáo hành vi này không?”
Trả lời
Cơ sở pháp lý về hành vi phát tán vi rút máy tính
Trường hợp của Anh Hùng liên quan đến hành vi phát tán vi rút máy tính và phần mềm gây hại, gây ảnh hưởng đến hoạt động và dữ liệu trên thiết bị số. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể nhằm chống lại các hành vi này, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Theo Luật số 27/VBHN-VPQH (VBHN) năm 2018, lĩnh vực ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin là một trong những phạm vi điều chỉnh của Luật này
[2].Các hành vi bị nghiêm cấm
Luật Công nghệ thông tin 2006 (số 67/2006/QH11) đã quy định rõ các hành vi chống vi rút máy tính và phần mềm gây hại. Cụ thể, tổ chức, cá nhân bị nghiêm cấm tạo ra, cài đặt, phát tán vi rút máy tính, phần mềm gây hại vào thiết bị số của người khác nhằm thực hiện các hành vi như thay đổi tham số cài đặt, thu thập thông tin, xóa bỏ hoặc làm mất tác dụng phần mềm an toàn thông tin, chiếm đoạt quyền điều khiển thiết bị số, thay đổi, xóa bỏ thông tin lưu trữ trên thiết bị số, hoặc các hành vi khác xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng
[3].Trong trường hợp của Anh Hùng, nếu đối thủ cạnh tranh cố tình phát tán vi rút khiến tài liệu bị mã hóa, đây có thể được xem là hành vi "thay đổi, xóa bỏ thông tin lưu trữ trên thiết bị số" hoặc "xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng", thuộc vào các hành vi bị nghiêm cấm theo quy định pháp luật
[3].Hướng giải quyết cho Anh Hùng
Để tố cáo hành vi này, Anh Hùng cần thu thập đầy đủ chứng cứ về việc máy tính bị lây nhiễm vi rút, thiệt hại đã xảy ra (tài liệu bị mã hóa), và các thông tin liên quan đến đối tượng mà Anh Hùng nghi ngờ. Các bằng chứng này có thể bao gồm nhật ký hệ thống (log), báo cáo từ phần mềm diệt vi rút, hình ảnh màn hình, hoặc bất kỳ dữ liệu nào chứng minh sự can thiệp trái phép. Sau đó, Anh Hùng có thể trình báo vụ việc lên cơ quan công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền về an toàn thông tin để được xem xét và xử lý theo quy định của pháp luật. Pháp luật về báo chí
[1] cũng có những nguyên tắc chung về tự do ngôn luận nhưng trong trường hợp này, các quy định về công nghệ thông tin là trực tiếp hơn.