Xét tặng danh hiệu Nghệ nhân trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ

Trả lời

Chào Chị Hằng,

Việc Chị quan tâm đến các quy định về xét tặng danh hiệu cho nghệ nhân là rất đáng hoan nghênh, đặc biệt khi nghề gốm truyền thống đang đối mặt với những thách thức về bảo tồn và phát triển. Nghị định số 43/2024/NĐ-CP là văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết về việc xét tặng các danh hiệu này.

Phạm vi áp dụng và đối tượng xét tặng danh hiệu

Nghị định số 43/2024/NĐ-CP quy định chi tiết về đối tượng, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục, hoạt động xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ ^[1]. Theo quy định này, các cá nhân là người Việt Nam làm việc trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ đều thuộc đối tượng áp dụng ^[2].

Khái niệm "Nghề thủ công mỹ nghệ đặc thù" mà Chị đề cập, với các đặc điểm như có nguy cơ mai một, ít người học, việc truyền dạy khó khăn và kéo dài, là một cách để nhận diện những giá trị văn hóa cần được bảo tồn khẩn cấp. Mặc dù Nghị định 43/2024/NĐ-CP không tạo ra một danh mục riêng hay quy định ưu tiên đặc biệt cho "nghề thủ công mỹ nghệ đặc thù" trong tiêu chí xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân" hay "Nghệ nhân ưu tú", nhưng tinh thần của việc xét tặng danh hiệu này chính là nhằm tôn vinh và khuyến khích các nghệ nhân, đặc biệt là những người đang gìn giữ các nghề có nguy cơ mai một như nghề gốm truyền thống của Chị.

Nếu nghề gốm của Chị đáp ứng các tiêu chuẩn chung của nghề thủ công mỹ nghệ, Chị hoàn toàn có thể được xem xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân" hoặc "Nghệ nhân ưu tú" nếu đáp ứng đủ các tiêu chuẩn cụ thể về tài năng, đạo đức, thời gian hoạt động nghề nghiệp và những đóng góp cho cộng đồng theo quy định của pháp luật.

Thời gian và quyền lợi khi được công nhận Nghệ nhân

Danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ được xét tặng và công bố theo quy định tại khoản 4 Điều 67 Luật Thi đua, khen thưởng ^[3].

Khi được phong tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân" hoặc "Nghệ nhân ưu tú", Chị sẽ có các quyền và nghĩa vụ sau đây ^[4]:

* Được nhận Huy hiệu, Bằng chứng nhận của Chủ tịch nước và tiền thưởng kèm theo danh hiệu theo quy định của pháp luật. * Có nghĩa vụ tích cực truyền, dạy nghề, gìn giữ nghề, hiện vật khen thưởng; không ngừng hoàn thiện kỹ năng, kỹ xảo nghề. * Tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ do các cấp phát động.

Những quyền lợi này không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp của Chị mà còn là nguồn động viên lớn để Chị tiếp tục gìn giữ và phát huy nghề gốm truyền thống, đồng thời truyền dạy cho thế hệ sau, góp phần bảo tồn một nghề thủ công mỹ nghệ có giá trị cao.

Tầm quan trọng của việc gìn giữ nghề truyền thống

Việc xét tặng danh hiệu Nghệ nhân là một trong những chính sách quan trọng của Nhà nước nhằm tôn vinh những cá nhân có đóng góp xuất sắc trong việc bảo tồn và phát triển các nghề truyền thống. Đối với những nghề có tính "đặc thù" như nghề gốm của Chị, việc được công nhận danh hiệu này càng có ý nghĩa sâu sắc, không chỉ khẳng định giá trị của nghề mà còn tạo động lực để các nghệ nhân tiếp tục cống hiến, tìm kiếm giải pháp để nghề không bị mai một. Sự công nhận này cũng giúp nâng cao vị thế của người nghệ nhân trong xã hội, thu hút sự quan tâm của cộng đồng và các thế hệ trẻ đến với nghề, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của di sản văn hóa dân tộc.