Xâm hại tình dục trẻ em và quy định pháp luật
“Chị H. ở quận 10, TP.HCM, là giáo viên mầm non, đang rất lo lắng. Gần đây, chị thấy ông hàng xóm thường xuyên rủ rê các bé nhỏ trong xóm đến nhà chơi, cho bánh kẹo và có những hành động vuốt ve không phù hợp. Chị không biết những hành vi này có phải là xâm hại tình dục trẻ em không và pháp luật quy định thế nào về vấn đề này để chị có thể bảo vệ các cháu.”
Trả lời
1. Xâm hại tình dục trẻ em là gì và dấu hiệu nhận biết
Chào chị H., chúng tôi hiểu sự lo lắng của chị về những hành vi không phù hợp của người hàng xóm đối với các cháu nhỏ. Theo quy định pháp luật Việt Nam, xâm hại tình dục trẻ em được định nghĩa là việc dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ trẻ em tham gia vào các hành vi liên quan đến tình dục, bao gồm hiếp dâm, cưỡng dâm, giao cấu, dâm ô với trẻ em và sử dụng trẻ em vào mục đích mại dâm, khiêu dâm dưới mọi hình thức.
Trong trường hợp chị nêu, hành vi "rủ rê các bé nhỏ đến nhà chơi, cho bánh kẹo và có những hành động vuốt ve không phù hợp" có thể là dấu hiệu của hành vi dụ dỗ, lôi kéo trẻ em. Đặc biệt, Nghị định số 71/2011/NĐ-CP quy định rõ về các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có việc "dùng tiền, vật chất, uy tín hoặc lợi ích khác, dùng thủ đoạn nói dối, gian lận, dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng uy quyền để dụ dỗ, lôi kéo, ép buộc trẻ em hoạt động mại dâm hoặc chứng kiến, tham gia phục vụ hoạt động mại dâm"
[3]. Mặc dù hành vi chị mô tả chưa đến mức mại dâm, nhưng việc "tác động vào cơ thể trẻ em nhằm kích động tình dục trẻ em hoặc nhằm thỏa mãn nhu cầu tình dục" cũng là hành vi xâm hại tình dục trẻ em bị nghiêm cấm [3].2. Trách nhiệm bảo vệ trẻ em theo quy định pháp luật
Luật Trẻ em 2016 quy định về quyền, bổn phận của trẻ em; nguyên tắc, biện pháp bảo đảm thực hiện quyền trẻ em; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân trong việc thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em
[1]. Điều này có nghĩa là mọi cá nhân, tổ chức đều có trách nhiệm trong việc bảo vệ trẻ em khỏi mọi hình thức xâm hại.Đối tượng áp dụng của Luật này rất rộng, bao gồm cả công dân Việt Nam và cá nhân là người nước ngoài cư trú tại Việt Nam
[2]. Do đó, hành vi của người hàng xóm (nếu có dấu hiệu xâm hại) sẽ chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam.3. Chị H. nên làm gì để bảo vệ các cháu?
Với vai trò là một giáo viên mầm non và là một người hàng xóm có trách nhiệm, chị H. có thể thực hiện các bước sau: * Quan sát và ghi nhận: Tiếp tục theo dõi các hành vi của người hàng xóm một cách cẩn trọng, ghi nhận thời gian, địa điểm và chi tiết các hành động đáng ngờ. * Trao đổi với phụ huynh: Thông báo một cách kín đáo và khách quan cho phụ huynh của các cháu nhỏ về những gì chị đã quan sát được để họ có thể nâng cao cảnh giác và có biện pháp bảo vệ con em mình. * Báo cáo cơ quan chức năng: Nếu nhận thấy hành vi có dấu hiệu rõ ràng của việc xâm hại hoặc lạm dụng, chị H. cần báo cáo ngay cho chính quyền địa phương (công an phường/xã) hoặc các cơ quan bảo vệ trẻ em. Các thông tin chị cung cấp sẽ là cơ sở quan trọng để cơ quan chức năng tiến hành xác minh và xử lý theo quy định của pháp luật.