Vụ lợi và các hành vi tham nhũng
“Tôi là anh Hùng, làm kinh doanh ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có nộp hồ sơ xin cấp phép xây dựng cho dự án nhỏ của mình. Cán bộ phụ trách hồ sơ cứ gợi ý phải "bôi trơn" thì mới nhanh, còn không thì sẽ bị kéo dài vô thời hạn. Tôi nghi ngờ đây là hành vi **vụ lợi**, nhưng không biết có đúng không và làm thế nào để tố cáo.”
Trả lời
Chào anh N.V.H, trường hợp anh mô tả về việc cán bộ gợi ý "bôi trơn" để giải quyết hồ sơ là một dấu hiệu rõ ràng của hành vi vụ lợi, và đây là một dạng hành vi tham nhũng nghiêm trọng theo quy định pháp luật Việt Nam.
Vụ lợi là gì và biểu hiện trong tham nhũng
Theo định nghĩa, vụ lợi là việc người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình nhằm đạt được lợi ích vật chất hoặc lợi ích phi vật chất không chính đáng. Hành vi gợi ý "bôi trơn" của cán bộ mà anh gặp phải chính là việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để đòi hỏi lợi ích vật chất không chính đáng (tiền "bôi trơn") nhằm giải quyết công việc thuộc thẩm quyền của mình.
Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi 2025 đã liệt kê nhiều hành vi tham nhũng có yếu tố vụ lợi trong khu vực nhà nước. Cụ thể, hành vi của cán bộ mà anh phản ánh có thể thuộc vào nhóm nhũng nhiễu vì vụ lợi hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị
[1]. Ngay cả trong khu vực ngoài nhà nước, pháp luật cũng nghiêm cấm việc lạm dụng địa vị, chức vụ và tài sản để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân khác [3]. Điều này cho thấy pháp luật rất nghiêm khắc với việc cá nhân sử dụng quyền hạn được giao để trục lợi cá nhân.Quyền của công dân khi phát hiện hành vi vụ lợi
Anh N.V.H hoàn toàn có quyền và nghĩa vụ trong việc phòng, chống tham nhũng. Pháp luật quy định rằng công dân có quyền phát hiện, phản ánh, tố cáo, tố giác, báo tin về hành vi tham nhũng và sẽ được bảo vệ, khen thưởng theo quy định của pháp luật
[2].Để tố cáo, anh cần thu thập các bằng chứng liên quan như tin nhắn, ghi âm, email, hoặc bất kỳ tài liệu nào chứng minh việc cán bộ đã gợi ý "bôi trơn" hoặc gây khó khăn trong quá trình giải quyết hồ sơ của anh. Sau đó, anh có thể gửi đơn tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền như cơ quan công an, Viện kiểm sát, hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp của cán bộ đó.
Hậu quả pháp lý của hành vi vụ lợi
Hành vi vụ lợi trong công vụ không chỉ vi phạm đạo đức công chức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể dẫn đến việc bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ và hậu quả gây ra. Việc anh tố cáo sẽ góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.