Vũ khí sinh học và các hành vi liên quan bị nghiêm cấm
“Chào luật sư, tôi là bảo vệ tại sân bay Tân Sơn Nhất. Mấy hôm trước, tôi nghe loáng thoáng có nhóm người nói chuyện về việc 'rải chất độc' hoặc 'vũ khí sinh học' trên máy bay để gây rối. Tôi không biết họ có nói đùa hay thật, nhưng nghe thấy lo quá. Luật pháp Việt Nam quy định thế nào về mấy hành vi này, và nếu có thật thì mức độ nghiêm trọng ra sao ạ? Liệu đây có phải là hành vi can thiệp bất hợp pháp không?”
Trả lời
1. Vũ khí sinh học và mức độ nguy hiểm theo quy định pháp luật
Theo quy định hiện hành, vũ khí sinh học được định nghĩa là vũ khí dựa trên đặc tính gây bệnh hoặc truyền bệnh của các tác nhân sinh học gây dịch giết hại hàng loạt cho người, động vật, thực vật. Thành phần của vũ khí sinh học bao gồm các tác nhân sinh học như vi khuẩn, virut, nấm, độc tố và các phương tiện sử dụng như đạn dược, phương tiện đưa tác nhân sinh học đến mục tiêu. Đây là một loại vũ khí hủy diệt hàng loạt có khả năng gây ra hậu quả cực kỳ nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự xã hội.
Việc phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, trong đó có vũ khí sinh học, là một nhiệm vụ quan trọng được quy định cụ thể tại Nghị định số 81/2019/NĐ-CP
[1]. Nghị định này quy định về nguyên tắc, chính sách, biện pháp, lực lượng, phương tiện phòng, chống, và áp dụng đối với mọi công dân, cơ quan, tổ chức của Việt Nam cũng như các tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam [2].2. Các hành vi liên quan đến vũ khí sinh học trong lĩnh vực hàng không và phân loại mức độ nghiêm trọng
Đối với lĩnh vực hàng không, hành vi liên quan đến vũ khí sinh học được xếp vào nhóm hành vi can thiệp bất hợp pháp có mức độ nghiêm trọng cao. Cụ thể, theo Thông tư số 51/2008/NĐ-CP (VBHN)
[4]:* Nhóm hành vi nghiêm trọng cấp độ 1 bao gồm việc chiếm đoạt và có khả năng sử dụng tàu bay như vũ khí; sử dụng tàu bay vào mục đích ném bom, rải chất độc, vũ khí sinh học, hóa học, chất phóng xạ. Điều này cho thấy việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ khí sinh học trên tàu bay là hành vi cực kỳ nguy hiểm, có thể gây ra thảm họa. * Nhóm hành vi nghiêm trọng cấp độ 2 bao gồm việc đưa bom, mìn, súng, đạn, vũ khí sinh học, hóa học, chất phóng xạ trái pháp luật vào tàu bay, cảng hàng không, sân bay, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay; hoặc đe dọa đặt bom, mìn vũ khí sinh học, hóa học trên tàu bay đang bay.
Những hành vi này đều bị pháp luật nghiêm cấm và sẽ bị xử lý nghiêm minh. Nguyên tắc phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt luôn nhấn mạnh việc chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh và xử lý hành vi phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt
[3].3. Trách nhiệm báo cáo và xử lý thông tin
Với vai trò là nhân viên bảo vệ sân bay, việc anh N.V.T nghe được thông tin về khả năng sử dụng vũ khí sinh học là rất đáng lo ngại và cần được xử lý nghiêm túc. Dù chưa xác định được tính xác thực, nhưng đây là thông tin liên quan đến an ninh hàng không và an ninh quốc gia. Anh cần báo cáo ngay lập tức cho cấp trên và các cơ quan chức năng có thẩm quyền tại sân bay để họ tiến hành xác minh, điều tra và áp dụng các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn cần thiết. Mọi hành vi liên quan đến vũ khí hủy diệt hàng loạt đều được xử lý theo quy định của pháp luật và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên
[3].