Tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật
“Tôi là anh Hùng, cán bộ tại Phòng Tư pháp huyện Bình Chánh, TP.HCM. Sếp tôi vừa giao nhiệm vụ rà soát lại các văn bản quy phạm pháp luật do huyện ban hành trong năm vừa qua. Tôi đang băn khoăn không biết quy trình tự kiểm tra này phải làm những gì, và những văn bản nào thuộc diện phải kiểm tra. Nhờ luật sư tư vấn giúp tôi!”
Trả lời
Trách nhiệm tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật
Anh Hùng thân mến, vai trò của anh trong việc rà soát các văn bản quy phạm pháp luật do huyện ban hành là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính pháp lý và hiệu lực. Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2025, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật do mình ban hành
[1]. Điều này có nghĩa là UBND huyện Bình Chánh, với tư cách là cơ quan đã ban hành các văn bản đó, phải tự mình thực hiện việc kiểm tra, rà soát.Phạm vi và đối tượng của việc tự kiểm tra
Công việc kiểm tra của anh sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh bao gồm việc kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và xử lý văn bản quy phạm pháp luật nói chung
[2]. Đặc biệt, anh cần lưu ý đến các văn bản thuộc đối tượng kiểm tra, bao gồm: * Văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực đã được ban hành đúng thẩm quyền, hình thức. * Cả những văn bản có dấu hiệu chứa quy phạm pháp luật còn hiệu lực nhưng không được ban hành đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật[3]. Điều này rất quan trọng để phát hiện những văn bản "biến tướng" không đúng quy định.Nội dung cần chú trọng khi tự kiểm tra
Khi tiến hành tự kiểm tra, anh Hùng cần tập trung vào các khía cạnh chính của văn bản như thẩm quyền ban hành, nội dung, hình thức, trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành và căn cứ ban hành, thể thức, kỹ thuật trình bày (tham khảo thêm tại Điều 5 của Nghị định sửa đổi Nghị định số 79/2025/NĐ-CP). Mục tiêu là phát hiện và kiến nghị xử lý kịp thời các văn bản có dấu hiệu trái pháp luật hoặc không còn phù hợp.