Trách nhiệm khi không chấp hành án hành chính
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.T, chủ một cơ sở kinh doanh tại Thừa Thiên Huế. Cách đây mấy tháng, Tòa án có ra quyết định buộc tôi phải tháo dỡ một phần công trình xây dựng không phép. Tôi đã tháo dỡ một phần nhưng vì khó khăn nên chưa tháo dỡ hết. Giờ tôi nhận được thông báo từ cơ quan thi hành án nói rằng tôi đang 'không chấp hành án' và có thể bị xử lý. Tôi lo lắng quá, xin hỏi tôi có thật sự vi phạm không và sẽ bị xử lý như thế nào?”
Trả lời
"Không chấp hành án hành chính" được hiểu như thế nào?
Theo quy định hiện hành, hành vi "không chấp hành án" trong lĩnh vực hành chính được định nghĩa là hành vi cố ý của người phải thi hành án không chấp hành, chấp hành không đúng hoặc không đầy đủ nội dung bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính khi đã có quyết định buộc thi hành bản án, quyết định của Tòa án hoặc có biên bản yêu cầu tổ chức thi hành án của Chấp hành viên. Trường hợp của Anh N.V.T, việc anh đã tháo dỡ một phần nhưng chưa hoàn tất toàn bộ theo yêu cầu của bản án, quyết định của Tòa án, dù là do khó khăn, vẫn có thể bị coi là chấp hành không đầy đủ nội dung bản án. Do đó, việc cơ quan thi hành án thông báo anh đang "không chấp hành án" là có cơ sở.
Trách nhiệm và nguyên tắc thi hành án hành chính
Các quy định về thi hành án hành chính, bao gồm cả việc xử lý trách nhiệm đối với người không thi hành bản án, quyết định của Tòa án, được triển khai theo Nghị định số 71/2016/NĐ-CP của Chính phủ
[1]. Nghị định này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác thi hành án hành chính [2].Nguyên tắc quan trọng trong thi hành án hành chính là phải chấp hành nghiêm bản án, quyết định của Tòa án, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về thi hành án hành chính đều phải được xử lý kịp thời, khách quan, nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật
[3]. Điều này có nghĩa là, dù anh có lý do cá nhân, việc không hoàn thành nghĩa vụ thi hành án vẫn sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý trách nhiệm.Lời khuyên cho trường hợp của Anh N.V.T
Để tránh những hậu quả pháp lý nghiêm trọng hơn, Anh N.V.T cần chủ động liên hệ ngay với cơ quan thi hành án để trình bày rõ về những khó khăn đang gặp phải và đề xuất một lộ trình, kế hoạch cụ thể để hoàn thành việc tháo dỡ phần công trình còn lại. Việc này thể hiện thiện chí hợp tác và có thể giúp anh nhận được sự xem xét, hỗ trợ hoặc gia hạn thời gian hợp lý từ cơ quan chức năng. Đồng thời, anh nên tìm hiểu kỹ các quy định về xử lý trách nhiệm đối với hành vi không chấp hành án hành chính để chuẩn bị tốt nhất cho các tình huống có thể xảy ra.