Trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học
“Con tôi đang học năm thứ hai tại một trường đại học tư thục ở TP.HCM. Gần đây, trường liên tục có những thay đổi về chương trình học và các khoản phí phát sinh mà không thông báo rõ ràng, khiến tôi rất lo lắng. Tôi muốn biết liệu trường có **trách nhiệm giải trình** nào đối với phụ huynh và sinh viên về những vấn đề này không, và làm cách nào để tôi có thể yêu cầu trường cung cấp thông tin minh bạch hơn?”
Trả lời
Khái niệm Trách nhiệm giải trình trong giáo dục đại học
Trách nhiệm giải trình là một nguyên tắc quan trọng, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục đại học. Theo định nghĩa, đây là việc cơ sở giáo dục đại học có trách nhiệm báo cáo, minh bạch thông tin đối với người học, xã hội, cơ quan quản lý có thẩm quyền, chủ sở hữu và các bên liên quan về việc tuân thủ quy định của pháp luật và thực hiện đúng quy định, cam kết của cơ sở giáo dục đại học. Điều này có nghĩa là trường đại học của con chị phải có nghĩa vụ cung cấp thông tin rõ ràng, đầy đủ về các hoạt động của mình, bao gồm cả chương trình đào tạo và các khoản phí.
Cơ sở pháp lý về Trách nhiệm giải trình và minh bạch thông tin
Mặc dù khái niệm trách nhiệm giải trình được đề cập rộng rãi trong nhiều văn bản, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2022 đã nhấn mạnh nguyên tắc này. Cụ thể, Điều 3 quy định: “Bảo đảm công khai, minh bạch, tăng cường trách nhiệm giải trình trong quá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở”
[3]. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc công khai và minh bạch thông tin, cũng như yêu cầu các tổ chức, bao gồm cả cơ sở giáo dục, phải giải trình rõ ràng về các quyết định và hoạt động của mình.Đối với các hoạt động của cơ sở giáo dục đại học, Luật Giao dịch điện tử sửa đổi 2024 (VBHN) cũng có các quy định liên quan đến phạm vi điều chỉnh đối với các hoạt động của cơ sở giáo dục đại học
[2]. Điều này có thể bao gồm các quy trình báo cáo, công bố thông tin điện tử. Luật này quy định việc thực hiện giao dịch bằng phương tiện điện tử [1], nên nếu trường của con chị thực hiện các thông báo, thu phí hay công bố chương trình học qua các nền tảng điện tử, các quy định về giao dịch điện tử cũng có thể được áp dụng để đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch.Quyền của người học và phụ huynh
Với tư cách là phụ huynh và người học, chị và con chị có quyền được tiếp cận thông tin đầy đủ và chính xác về chương trình đào tạo, các khoản phí, chính sách của trường. Khi có những thay đổi không rõ ràng, chị hoàn toàn có quyền yêu cầu trường giải thích, cung cấp văn bản, minh chứng cụ thể. Việc trường không minh bạch thông tin có thể được coi là chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình của mình.
Hành động cần thiết
Để yêu cầu trường minh bạch hơn, chị có thể thực hiện các bước sau: