Trách nhiệm đối với khuyết tật ẩn tỳ trong vận tải đa phương thức
“Tôi là chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu ở TP.HCM. Vừa rồi, tôi nhận một lô linh kiện điện tử từ đối tác nước ngoài. Lúc kiểm tra bên ngoài thì không phát hiện vấn đề gì, nhưng khi đưa vào sản xuất mới tá hỏa khi thấy một số linh kiện bị hỏng bên trong mà mắt thường không thể nhìn thấy được. Tôi đang lo lắng bên vận chuyển sẽ từ chối trách nhiệm vì họ nói hàng hóa không có hư hại bên ngoài. Vậy tôi phải làm sao?”
Trả lời
Khái niệm "Ẩn tỳ" trong vận tải hàng hóa
"Ẩn tỳ" là thuật ngữ pháp lý dùng để chỉ những khuyết tật của hàng hóa mà khi chỉ kiểm tra bên ngoài một cách thông thường thì không thể phát hiện được. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định trách nhiệm của các bên liên quan trong hợp đồng vận tải, đặc biệt là khi hàng hóa có dấu hiệu hư hỏng không rõ ràng ngay khi nhận hàng. Các hoạt động vận tải đa phương thức quốc tế và nội địa đều chịu sự điều chỉnh của pháp luật liên quan
[1].Trách nhiệm của các bên khi phát hiện "Ẩn tỳ"
Trong trường hợp hàng hóa có ẩn tỳ, việc xác định trách nhiệm sẽ phức tạp hơn so với những hư hỏng có thể nhìn thấy rõ ràng. Thông thường, người chuyên chở chỉ phải chịu trách nhiệm đối với những tổn thất hoặc hư hỏng của hàng hóa xảy ra trong quá trình hàng hóa thuộc sự coi sóc của họ. Tuy nhiên, với ẩn tỳ, bên gửi hàng hoặc bên nhận hàng cần chứng minh rằng khuyết tật này đã tồn tại trước khi hàng hóa được giao cho người chuyên chở, hoặc do quá trình vận chuyển gây ra mà không thể kiểm tra được bằng mắt thường. Việc này đòi hỏi phải có các bằng chứng xác thực về tình trạng ban đầu của hàng hóa và quá trình phát hiện ẩn tỳ. Các quy định về thủ tục hải quan cũng có thể liên quan đến việc kiểm tra hàng hóa, nhưng không phải trong mọi trường hợp đều phát hiện được ẩn tỳ
[2].Giải quyết tranh chấp và bảo vệ quyền lợi
Để bảo vệ quyền lợi của mình khi phát hiện hàng hóa có ẩn tỳ, doanh nghiệp của anh N.V.H cần thu thập đầy đủ các bằng chứng như biên bản giao nhận hàng hóa, hình ảnh hoặc video ghi lại quá trình kiểm tra, chứng từ liên quan đến xuất xứ và tình trạng hàng hóa trước khi vận chuyển, cũng như các báo cáo giám định kỹ thuật nếu có. Sau đó, cần thông báo ngay cho người chuyên chở và các bên liên quan về việc phát hiện ẩn tỳ. Việc giải quyết tranh chấp sẽ dựa trên các điều khoản trong hợp đồng vận tải và các quy định pháp luật hiện hành về vận tải đa phương thức. Bộ Giao thông vận tải thực hiện chức năng quản lý nhà nước về vận tải đa phương thức và có thể cung cấp hướng dẫn liên quan
[3]. Các doanh nghiệp kinh doanh vận tải đa phương thức quốc tế cũng phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt để đảm bảo trách nhiệm và năng lực của mình [4].