Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ
“Tôi là một công dân sống ở TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Gần đây, tôi thấy một cán bộ địa chính ở phường có dấu hiệu nhận hối lộ khi giải quyết hồ sơ đất đai cho người dân. Tôi muốn tố cáo hành vi này nhưng không biết phải làm thế nào và gửi đến cơ quan nào để đảm bảo việc tố cáo của tôi được giải quyết đúng quy định pháp luật và tôi không bị gây khó dễ. Liệu có quy định nào về thẩm quyền giải quyết tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ công chức không?”
Trả lời
Thẩm quyền giải quyết tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ
Anh N.V.T thân mến, việc anh muốn tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ địa chính là rất đáng hoan nghênh và góp phần vào việc xây dựng một nền hành chính trong sạch. Đối với hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ, đặc biệt là của cán bộ, công chức, việc xác định thẩm quyền giải quyết tố cáo là yếu tố quan trọng hàng đầu.
Theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể là Luật Tố cáo sửa đổi 2025, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào nguyên tắc chung để hướng dẫn về thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ trong tổ chức của mình hoặc của tổ chức, đơn vị do mình quản lý
[1]. Điều này có nghĩa là, tùy thuộc vào cơ quan, tổ chức mà cán bộ bị tố cáo đang công tác, sẽ có cơ quan có thẩm quyền cụ thể để tiếp nhận và giải quyết.Đối tượng và phạm vi tố cáo
Hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ có thể xảy ra ở nhiều cấp độ và loại hình cơ quan khác nhau. Chẳng hạn, các hành vi vi phạm có thể liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ của các thành viên Chính phủ do Quốc hội phê chuẩn
[2], hoặc trong hoạt động của các tổ chức cơ sở đảng [3], hay thậm chí là trong quá trình thực hiện các quy định về hải quan, thuế của các cơ quan như Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan [4].Trong trường hợp của anh, cán bộ địa chính thuộc quản lý của Ủy ban nhân dân cấp phường/xã và cấp quận/huyện. Do đó, anh cần gửi đơn tố cáo đến người đứng đầu cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp cán bộ đó hoặc cơ quan cấp trên có thẩm quyền. Ví dụ, nếu cán bộ đó thuộc phường, anh có thể gửi đến Chủ tịch UBND phường hoặc Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường cấp quận/huyện, hoặc Chủ tịch UBND cấp quận/huyện.
Quy trình và bảo vệ người tố cáo
Khi tố cáo, anh cần chuẩn bị đơn tố cáo ghi rõ nội dung, hành vi vi phạm, người bị tố cáo, và các thông tin liên quan. Kèm theo đó là các chứng cứ, tài liệu (nếu có) để chứng minh cho hành vi vi phạm. Việc cung cấp chứng cứ rõ ràng sẽ giúp quá trình xác minh được nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Pháp luật cũng quy định về việc bảo vệ người tố cáo. Anh có quyền được giữ bí mật thông tin về bản thân và được bảo vệ khỏi các hành vi trả thù, trù dập nếu tố cáo đúng sự thật. Cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo có trách nhiệm bảo vệ người tố cáo.