Thực phẩm chiếu xạ: Quy định ghi nhãn và nhập khẩu
“Chào luật sư, tôi là chủ một chuỗi siêu thị nhỏ ở quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có tìm hiểu một số mặt hàng trái cây nhập khẩu từ nước ngoài và thấy họ quảng cáo là **trái cây chiếu xạ** để bảo quản được lâu hơn. Tôi rất quan tâm nhưng không rõ liệu mình có được nhập khẩu và bán những sản phẩm này không? Nếu có thì cần phải tuân thủ những quy định gì, đặc biệt là về việc ghi nhãn để khách hàng không hiểu lầm ạ?”
Trả lời
Tổng quan về thực phẩm chiếu xạ tại Việt Nam
Việc nhập khẩu và kinh doanh thực phẩm đã qua chiếu xạ tại Việt Nam là hoàn toàn có thể, miễn là các sản phẩm này đáp ứng đầy đủ các quy định về an toàn thực phẩm, chất lượng và đặc biệt là các yêu cầu về ghi nhãn. Mặc dù các văn bản pháp luật hiện hành không trực tiếp định nghĩa hay quy định chi tiết riêng biệt về thực phẩm chiếu xạ theo hướng ưu tiên hay cấm đoán, nhưng các sản phẩm này vẫn phải tuân thủ các quy định chung áp dụng cho mọi loại thực phẩm lưu hành trên thị trường.
Yêu cầu về ghi nhãn cho thực phẩm chiếu xạ
Đối với thực phẩm, bao gồm cả thực phẩm chiếu xạ, việc ghi nhãn là một yếu tố bắt buộc để đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng và sự minh bạch của thị trường. Theo Phụ lục I của Nghị định số 111/2021/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 43/2017/NĐ-CP, thực phẩm phải được ghi nhãn với các nội dung bắt buộc như định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng và thông tin cảnh báo (nếu có)
[1].Đặc biệt, mặc dù không có điều luật cụ thể nêu rõ 'phải ghi nhãn là đã chiếu xạ', nhưng nguyên tắc cơ bản là mọi thông tin quan trọng về quá trình xử lý sản phẩm ảnh hưởng đến chất lượng, tính chất hoặc mục đích sử dụng của sản phẩm đều phải được thể hiện rõ ràng trên nhãn. Do đó, để tránh gây hiểu lầm cho khách hàng và tuân thủ nguyên tắc minh bạch, Anh N.M.T cần đảm bảo rằng các sản phẩm trái cây chiếu xạ nhập khẩu phải có thông tin rõ ràng về việc đã qua xử lý bằng chiếu xạ trên nhãn mác. Thông tin này thường được thể hiện bằng cụm từ "đã chiếu xạ" hoặc "treated by irradiation" cùng với biểu tượng quốc tế về chiếu xạ thực phẩm (Radura).
Lưu ý khi nhập khẩu và kinh doanh
Khi nhập khẩu các mặt hàng thực phẩm như sữa bột (có thể liên tưởng đến việc kiểm tra chuyên ngành sản phẩm), cơ quan hải quan thường thực hiện kiểm tra chuyên ngành để đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam
[2]. Điều này tương tự với các sản phẩm trái cây chiếu xạ, chúng sẽ phải trải qua các quy trình kiểm tra về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật (nếu là trái cây tươi) và các tiêu chuẩn liên quan khác trước khi được phép thông quan và lưu hành trên thị trường.Ngoài ra, các hoạt động liên quan đến nhập khẩu hàng hóa, dù là nhiên liệu hay thực phẩm, đều phải tuân thủ các quy định về thủ tục hải quan và thuế quan do Tổng cục Hải quan ban hành
[3]. Anh N.M.T cần liên hệ với cơ quan hải quan địa phương để nắm rõ các thủ tục cụ thể và danh mục các giấy tờ cần thiết cho việc nhập khẩu trái cây chiếu xạ, đảm bảo sản phẩm của mình đáp ứng tất cả các tiêu chí hợp pháp.