Thời kỳ thanh tra trong hoạt động thanh tra
“Chào chuyên gia, tôi là chị M. ở Hải Phòng, chủ một công ty chuyên nhập khẩu hàng hóa. Vừa rồi công ty tôi bị đoàn thanh tra thuế kiểm tra. Họ yêu cầu cung cấp hồ sơ từ 5 năm trước, nhưng tôi cứ nghĩ là chỉ thanh tra 3 năm gần nhất thôi chứ? Vậy "thời kỳ thanh tra" được quy định như thế nào để tôi nắm rõ ạ?”
Trả lời
Khái niệm và tầm quan trọng của Thời kỳ thanh tra
Thời kỳ thanh tra là một yếu tố cốt lõi trong bất kỳ cuộc thanh tra nào, đặc biệt là thanh tra thuế, hải quan hoặc chuyên ngành. Theo định nghĩa, đây là khoảng thời gian mà các hoạt động thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, cũng như các quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý của đối tượng thanh tra được xem xét và đánh giá. Việc xác định rõ thời kỳ thanh tra giúp giới hạn phạm vi tài liệu, hồ sơ mà đối tượng thanh tra cần cung cấp và đoàn thanh tra cần kiểm tra, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của cuộc thanh tra.
Quy định về Thời kỳ thanh tra trong Quyết định thanh tra
Đối với trường hợp của chị M., việc đoàn thanh tra yêu cầu cung cấp hồ sơ trong 5 năm hay 3 năm phụ thuộc vào Quyết định thanh tra. Theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể là Luật Thanh tra 2025, thời kỳ thanh tra là một trong những nội dung bắt buộc phải được ghi rõ trong Quyết định thanh tra
[3]. Điều này có nghĩa là, trước khi tiến hành thanh tra, cơ quan có thẩm quyền phải ban hành một quyết định chính thức, trong đó nêu rõ phạm vi, nội dung, đối tượng và thời kỳ thanh tra.Ví dụ, ngay cả trong các hoạt động kiểm tra chuyên ngành như kiểm tra thuế đối với nhiên liệu trên tàu biển khi xuất cảnh hay kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng sữa bột, mặc dù các văn bản này không trực tiếp định nghĩa, nguyên tắc về việc xác định một khoảng thời gian cụ thể để xem xét, đánh giá là cần thiết để đảm bảo tính pháp lý và khả thi của việc kiểm tra, đối chiếu hồ sơ, chứng từ
[1][2].Lời khuyên cho chị M.
Để biết chính xác thời kỳ thanh tra áp dụng cho công ty mình, chị M. cần kiểm tra lại Quyết định thanh tra mà đoàn thanh tra đã gửi. Trong quyết định này sẽ ghi rõ khoảng thời gian cụ thể mà đoàn thanh tra được phép xem xét các hoạt động của công ty chị. Nếu Quyết định thanh tra ghi rõ thời kỳ thanh tra là 5 năm, thì việc yêu cầu cung cấp hồ sơ trong 5 năm là đúng quy định. Thời kỳ này có thể dài hơn 3 năm trong một số trường hợp đặc biệt, ví dụ khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc theo yêu cầu cụ thể của cấp có thẩm quyền, nhằm đảm bảo việc xem xét toàn diện và phát hiện các sai phạm nếu có.