Thời kỳ hôn nhân và việc xác định tài sản chung
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, 35 tuổi, ở Quận 1, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Tôi đang làm thủ tục ly hôn với chồng cũ. Chúng tôi có một căn nhà và một khoản tiền tiết kiệm chung. Chồng tôi nói là một phần tiền tiết kiệm đó anh ấy gửi sau khi chúng tôi đã ly thân được vài tháng, nên không phải là tài sản chung trong **thời kỳ hôn nhân** nữa. Vậy tôi muốn hỏi liệu những tài sản phát sinh trong giai đoạn ly thân nhưng chưa ly hôn chính thức có được xem là tài sản trong **thời kỳ hôn nhân** không?”
Trả lời
Định nghĩa Thời kỳ hôn nhân và ý nghĩa pháp lý
Chào chị Lan, về vấn đề chị đang băn khoăn, khái niệm thời kỳ hôn nhân có ý nghĩa rất quan trọng trong việc xác định tài sản chung của vợ chồng. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, thời kỳ hôn nhân được hiểu là khoảng thời gian tồn tại quan hệ vợ chồng, được tính từ ngày đăng ký kết hôn đến ngày chấm dứt hôn nhân (ngày có bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật).
Điều này có nghĩa là, dù vợ chồng đã ly thân hay không còn chung sống với nhau, nhưng nếu chưa có bản án, quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật của Tòa án, thì về mặt pháp lý, quan hệ hôn nhân vẫn còn tồn tại. Do đó, mọi tài sản phát sinh trong khoảng thời gian này, trừ khi có thỏa thuận khác hoặc có căn cứ chứng minh là tài sản riêng, sẽ vẫn được xem là tài sản chung của vợ chồng. Pháp luật bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình, đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên trong gia đình
[2].Tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
Trong thời kỳ hôn nhân, tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định là tài sản riêng, là tài sản chung của vợ chồng. Ngay cả khi vợ chồng đã ly thân, những thu nhập hay tài sản phát sinh vẫn có thể được coi là tài sản chung nếu việc ly hôn chưa được tòa án chính thức công nhận.
Khi có tranh chấp về tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân, ví dụ như trường hợp của chị Lan với khoản tiền tiết kiệm, Tòa án sẽ là cơ quan có thẩm quyền giải quyết
[3]. Tòa án sẽ xem xét toàn bộ quá trình, căn cứ vào thời điểm phát sinh tài sản so với ngày đăng ký kết hôn và ngày chấm dứt hôn nhân để đưa ra phán quyết công bằng. Các nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình, như hôn nhân một vợ một chồng và bình đẳng giữa vợ chồng, sẽ được tôn trọng trong quá trình giải quyết [1].Giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn
Đối với trường hợp của chị, khoản tiền tiết kiệm mà chồng chị gửi sau khi ly thân nhưng trước khi ly hôn chính thức có hiệu lực, nếu không có chứng cứ rõ ràng chứng minh đó là tài sản riêng của chồng chị (ví dụ: tiền thừa kế riêng, tiền được tặng cho riêng và có văn bản chứng minh), thì vẫn có khả năng được coi là tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân. Chị có thể yêu cầu Tòa án xem xét và phân chia khoản tài sản này.
Để bảo vệ quyền lợi của mình, chị nên thu thập các bằng chứng liên quan đến nguồn gốc khoản tiền tiết kiệm đó. Quá trình giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn thuộc thẩm quyền của Tòa án và sẽ được xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật
[2].