Thoái hóa đất
“Gia đình tôi có mảnh đất ở Huyện Nông Cống, Thanh Hóa, đã canh tác lúa nhiều năm rồi. Gần đây tôi thấy đất ngày càng bạc màu, năng suất giảm hẳn dù đã cố gắng bón phân. Không biết tình trạng này có phải là thoái hóa đất không và luật pháp có quy định gì về việc bảo vệ đất để bà con nông dân như chúng tôi canh tác bền vững hơn không?”
Trả lời
Về tình trạng thoái hóa đất
Tình trạng đất của gia đình anh H.V.A đang gặp phải, với dấu hiệu bạc màu và giảm năng suất, rất có thể là biểu hiện của thoái hóa đất. Thoái hóa đất được định nghĩa là tình trạng đất bị thay đổi đặc tính, tính chất vốn có ban đầu theo chiều hướng xấu do tác động của điều kiện tự nhiên hoặc hoạt động của con người. Đây là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sản xuất nông nghiệp và sinh kế của bà con nông dân.
Nguyên tắc và trách nhiệm bảo vệ đất
Theo Luật Đất đai 2025 (văn bản 31/2025/QH15)
[1], việc sử dụng đất phải tuân thủ nhiều nguyên tắc quan trọng, trong đó có nguyên tắc bền vững, tiết kiệm, có hiệu quả đối với đất đai và tài nguyên trên bề mặt, trong lòng đất. Đặc biệt, Điều 5 của Luật này quy định rõ về việc bảo vệ đất, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, và nhấn mạnh rằng không được lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân hóa học làm ô nhiễm, thoái hóa đất [2].Như vậy, chính sách pháp luật đã đặt ra yêu cầu rõ ràng về việc bảo vệ đất khỏi tình trạng thoái hóa. Các quy định về Phạm vi điều chỉnh của Luật này bao gồm chế độ sở hữu đất đai, quyền hạn và trách nhiệm của Nhà nước, chế độ quản lý và sử dụng đất đai, cũng như quyền và nghĩa vụ của công dân, người sử dụng đất đối với đất đai
[1]. Các đối tượng áp dụng của Luật này bao gồm cơ quan nhà nước thực hiện quản lý, người sử dụng đất và các đối tượng khác có liên quan [3]. Mặc dù các quy định này chủ yếu tập trung vào nguyên tắc chung, nhưng chúng tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan chức năng hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong việc sử dụng đất bền vững, hạn chế tình trạng thoái hóa.Các bước anh có thể thực hiện
Để giải quyết tình trạng thoái hóa đất, anh H.V.A có thể chủ động tìm hiểu và áp dụng các biện pháp canh tác bền vững như:
* Sử dụng phân bón hữu cơ, luân canh cây trồng để cải thiện cấu trúc và độ phì nhiêu của đất. * Hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học theo đúng khuyến cáo. * Tìm hiểu các chương trình hỗ trợ, tập huấn về kỹ thuật canh tác tiên tiến từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoặc các trung tâm khuyến nông tại Tỉnh Thanh Hóa.
Các bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm hướng dẫn thi hành các điều, khoản liên quan đến quản lý và sử dụng đất đai
[4], vì vậy anh có thể liên hệ các cơ quan này để được tư vấn cụ thể hơn về các giải pháp và chính sách hỗ trợ tại địa phương mình.