Thi hành án tử hình

Trả lời

Khái niệm và phạm vi của thi hành án tử hình

Thi hành án tử hình là việc cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật tước bỏ tính mạng của người bị kết án tử hình. Đây là một hình phạt đặc biệt nghiêm khắc, được quy định trong Luật Thi hành án hình sự 2019 ^[1]. Luật này quy định rõ về nguyên tắc, trình tự, thủ tục, tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, người có thẩm quyền trong việc thi hành các bản án, quyết định về hình phạt, trong đó có hình phạt tử hình.

Các bản án, quyết định được thi hành án tử hình

Không phải mọi bản án có hình phạt tử hình đều được thi hành ngay lập tức. Theo quy định, bản án, quyết định của Tòa án phải có hiệu lực pháp luật và đã có quyết định thi hành thì mới được đưa ra thi hành ^[2]. Điều này có nghĩa là sau khi Tòa án tuyên án tử hình, người bị kết án vẫn có quyền kháng cáo, kháng nghị theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Chỉ khi bản án đã qua các cấp xét xử phúc thẩm, giám đốc thẩm (nếu có) và không còn khả năng thay đổi, trở thành có hiệu lực pháp luật, đồng thời có quyết định thi hành án, thì mới tiến hành các bước tiếp theo.

Quy trình và phương thức thi hành án tử hình

Hiện nay, tại Việt Nam, thi hành án tử hình được thực hiện bằng hình thức tiêm thuốc độc. Nghị định số 47/2013/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung quy định về thi hành án tử hình bằng hình thức này ^[3]. Cụ thể, thuốc tiêm sử dụng cho thi hành án tử hình bao gồm ba loại:

* Thuốc làm mất trí giác; * Thuốc làm liệt hệ vận động; * Thuốc làm ngừng hoạt động của tim.

Một liều gồm ba loại thuốc này được dùng cho một người. Trình tự tiêm thuốc được quy định như sau:

* Bước 1: Tiêm thuốc làm mất trí giác. Cán bộ chuyên môn sẽ kiểm tra để đảm bảo người bị thi hành án đã mất trí giác hoàn toàn. * Bước 2: Tiêm thuốc làm liệt hệ vận động. * Bước 3: Tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.

Việc bàn giao, quản lý thuốc cũng được thực hiện chặt chẽ theo quy định của pháp luật ^[3].

Các trường hợp không thi hành án tử hình hoặc hoãn thi hành án

Pháp luật Việt Nam quy định một số trường hợp không thi hành án tử hình hoặc chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân, bao gồm:

* Người bị kết án tử hình là phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi. * Người bị kết án tử hình đủ 75 tuổi trở lên. * Người bị kết án tử hình mà có sự hợp tác tích cực với cơ quan có thẩm quyền trong việc phát hiện, điều tra tội phạm hoặc lập công lớn. * Người bị kết án tử hình được Chủ tịch nước ân giảm.

Ngoài ra, việc thi hành án tử hình cũng có thể bị hoãn trong một số trường hợp nhất định như người bị kết án đang bị bệnh nặng, cấp tính, hoặc đang trong thời gian kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm.