Thẩm quyền và nguyên tắc ký kết thỏa thuận quốc tế của Tổ chức
“Chào luật sư, tôi là chủ tịch của một Hiệp hội nghề nghiệp cấp Trung ương có trụ sở tại Hà Nội. Hiệp hội chúng tôi đang có kế hoạch ký một biên bản ghi nhớ (MOU) với một tổ chức nước ngoài để hợp tác phát triển ngành. Tôi muốn hỏi Hiệp hội của tôi có phải là 'Tổ chức' theo quy định pháp luật về ký kết thỏa thuận quốc tế không và chúng tôi cần tuân thủ những nguyên tắc, thủ tục nào? Tôi nghe nói có Nghị định về vấn đề này, nhưng không rõ có áp dụng cho Hiệp hội của tôi không.”
Trả lời
Xác định khái niệm "Tổ chức" theo quy định
Theo quy định tại Nghị định số 20/2002/NĐ-CP về ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế, thuật ngữ "Tổ chức" được định nghĩa là các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và tổ chức xã hội - nghề nghiệp của Việt Nam
[1]. Với vai trò là chủ tịch một Hiệp hội nghề nghiệp cấp Trung ương, Hiệp hội của anh T.V.H hoàn toàn thuộc phạm vi khái niệm "Tổ chức" được quy định trong Nghị định này, đặc biệt khi ký kết thỏa thuận với danh nghĩa của chính Hiệp hội mình. Do đó, việc ký kết MOU với đối tác nước ngoài sẽ phải tuân thủ các quy định của Nghị định số 20/2002/NĐ-CP.Nguyên tắc cần tuân thủ khi ký kết thỏa thuận quốc tế
Khi "Tổ chức" của anh T.V.H tiến hành ký kết thỏa thuận quốc tế, cần đặc biệt lưu ý các nguyên tắc quan trọng sau
[2]:* Thỏa thuận phải tuân thủ Hiến pháp, các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Việt Nam, và phải phù hợp với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế. * Nội dung thỏa thuận phải phù hợp với điều lệ, mục đích hoạt động của Tổ chức và các Điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết trong cùng lĩnh vực hợp tác. * Việc ký kết phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng giữa các bên, đồng thời phải thực hiện theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục đã được quy định trong Nghị định số 20/2002/NĐ-CP. * Thỏa thuận quốc tế chỉ có giá trị ràng buộc đối với chính Tổ chức đã ký kết với danh nghĩa của mình.
Thẩm quyền và trình tự thực hiện
Nghị định số 20/2002/NĐ-CP cũng quy định cụ thể về thẩm quyền và trình tự ký kết thỏa thuận quốc tế. Mặc dù Điều 4 của Nghị định này chủ yếu đề cập đến thẩm quyền của tỉnh, thành trong việc quyết định ký kết thỏa thuận quốc tế
[3], nhưng đối với các "Tổ chức" (cụ thể là cơ quan Trung ương của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp), thẩm quyền và trình tự sẽ được xác định theo quy định nội bộ của Tổ chức đó, phù hợp với Điều lệ và các quy định pháp luật liên quan, đồng thời phải tuân thủ các nguyên tắc chung của Nghị định này. Cụ thể, Tổ chức của anh cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mục đích, nội dung dự thảo thỏa thuận và đánh giá tác động trước khi tiến hành ký kết.