Tài sản công là Nhà riêng Đại sứ
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ địa chính ở Quận Ba Đình, Hà Nội. Gần đây, có một khu đất và nhà được chỉ định là 'Nhà riêng Đại sứ' của một nước. Tôi muốn hỏi về cơ sở pháp lý và cách thức quản lý loại tài sản này, liệu có khác biệt gì so với tài sản công thông thường do địa phương quản lý không? Tôi cần nắm rõ để phối hợp công tác.”
Trả lời
Khái niệm và Phạm vi điều chỉnh của Nhà riêng Đại sứ
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, Nhà riêng Đại sứ, Trưởng cơ quan đại diện là một loại tài sản công đặc biệt. Nó được định nghĩa là đất (nếu có), nhà và các tài sản khác gắn liền với đất được sử dụng vào mục đích kết hợp phục vụ công tác đối ngoại và nhà ở cho Đại sứ, Trưởng cơ quan đại diện. Diện tích của nhà riêng Đại sứ bao gồm cả phần phục vụ công tác đối ngoại và phần nhà ở theo tiêu chuẩn, định mức quy định tại Nghị định số 166/2017/NĐ-CP.
Nghị định số 166/2017/NĐ-CP là văn bản pháp lý chính quy định về tiêu chuẩn, định mức và chế độ quản lý, sử dụng tài sản công của cơ quan Việt Nam ở nước ngoài, trong đó có bao gồm cả nhà riêng Đại sứ
[1]. Điều này có nghĩa là mặc dù tài sản này nằm trên địa bàn Việt Nam (nếu là nhà riêng Đại sứ nước ngoài tại Việt Nam) hoặc ở nước ngoài (nếu là nhà riêng Đại sứ Việt Nam tại nước ngoài), việc quản lý của nó tuân thủ các quy định của Nghị định này. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nếu có Hiệp định hoặc Thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ nước sở tại (đối với trường hợp cơ quan Việt Nam ở nước ngoài) thì sẽ ưu tiên áp dụng theo Hiệp định hoặc Thỏa thuận đó[1].Đối tượng áp dụng và Nguồn hình thành tài sản
Các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, bao gồm nhà riêng Đại sứ, áp dụng cho các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có cơ quan Việt Nam ở nước ngoài
[2]. Ngoài ra, các cơ quan Việt Nam ở nước ngoài, các chức danh làm việc tại đó, và các đối tượng khác có liên quan đến quản lý, sử dụng tài sản công này cũng thuộc đối tượng áp dụng[2].Về nguồn hình thành, nhà riêng Đại sứ là tài sản công có thể được hình thành từ việc Nhà nước giao tài sản bằng hiện vật, hoặc được đầu tư xây dựng, mua sắm, thuê từ ngân sách nhà nước hoặc các nguồn kinh phí hợp pháp khác
[3]. Điều này khẳng định rõ bản chất là tài sản thuộc sở hữu nhà nước.Nguyên tắc quản lý và sử dụng đặc thù
Việc quản lý, sử dụng nhà riêng Đại sứ phải tuân thủ các tiêu chuẩn, định mức và chế độ do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam ban hành, cụ thể là Nghị định số 166/2017/NĐ-CP và các pháp luật liên quan
[4]. Các tiêu chuẩn, định mức này là căn cứ để lập kế hoạch, dự toán ngân sách, đầu tư xây dựng, mua sắm, thuê tài sản, và quản lý, sử dụng tài sản công[4].Đối với Anh N.V.H, với vai trò là cán bộ địa chính tại Quận Ba Đình, việc nắm rõ các quy định này giúp Anh hiểu rằng nhà riêng Đại sứ là một loại tài sản công có tính chất đặc thù, được quản lý theo một khuôn khổ pháp lý riêng biệt (Nghị định 166/2017/NĐ-CP) và có thể có sự ưu tiên áp dụng điều ước quốc tế nếu có. Điều này khác biệt so với tài sản công thông thường do địa phương quản lý, vốn thường tuân thủ các quy định chung về quản lý tài sản công cấp địa phương. Do đó, khi phối hợp công tác liên quan đến tài sản này, cần tham chiếu các quy định chuyên biệt này.