Sử dụng kết dư ngân sách địa phương
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, cán bộ tài chính ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Năm vừa rồi, nhờ thu ngân sách tốt và chi tiêu tiết kiệm nên huyện chúng tôi có khoản kết dư ngân sách khá lớn. Tôi đang băn khoăn không biết khoản tiền này có thể được sử dụng vào những việc gì, có phải ưu tiên cho quỹ dự trữ tài chính không, hay có thể dùng để đầu tư công ngay được không? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Trả lời
Hiểu đúng về kết dư ngân sách và tầm quan trọng
Chào anh Hùng, việc huyện Bình Chánh có kết dư ngân sách là một tín hiệu tích cực cho thấy công tác quản lý tài chính địa phương hiệu quả. Theo định nghĩa, kết dư ngân sách là khoản chênh lệch lớn hơn giữa tổng số thu ngân sách so với tổng số chi ngân sách của từng cấp ngân sách sau khi kết thúc năm ngân sách. Khoản tiền này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự ổn định và linh hoạt tài chính cho địa phương.
Ưu tiên sử dụng kết dư ngân sách cho Quỹ dự trữ tài chính
Đối với khoản kết dư ngân sách, quy định pháp luật hiện hành ưu tiên sử dụng để lập Quỹ dự trữ tài chính. Cụ thể, theo Điều 11 của Luật Biên giới quốc gia sửa đổi 2001 (VBHN)
[1], Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (bao gồm cả TP.HCM và các huyện trực thuộc) có trách nhiệm lập quỹ dự trữ tài chính từ các nguồn tăng thu, kết dư ngân sách, bố trí trong dự toán chi ngân sách hằng năm và các nguồn tài chính khác. Điều này có nghĩa là, kết dư ngân sách của huyện anh sẽ là một nguồn quan trọng để bổ sung vào quỹ này.Quỹ dự trữ tài chính được sử dụng trong các trường hợp cấp bách như:
* Cho ngân sách tạm ứng để đáp ứng các nhu cầu chi theo dự toán khi nguồn thu chưa tập trung kịp, và phải hoàn trả ngay trong năm ngân sách. * Hỗ trợ trong trường hợp thu ngân sách nhà nước hoặc vay để bù đắp bội chi không đạt dự toán, hoặc để thực hiện các nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh trên diện rộng, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và các nhiệm vụ cấp bách khác phát sinh ngoài dự toán, sau khi đã sắp xếp lại ngân sách và sử dụng hết dự phòng ngân sách mà vẫn chưa đủ nguồn.
Lưu ý rằng số dư của quỹ dự trữ tài chính ở mỗi cấp không vượt quá 25% dự toán chi ngân sách hằng năm của cấp đó
[1].Thẩm quyền quyết định và nguyên tắc sử dụng
Việc quản lý tài chính công, bao gồm cả xử lý kết dư ngân sách, là một phần quan trọng trong hệ thống quản lý nhà nước, được quy định chặt chẽ bởi các văn bản pháp luật. Các quy định này không chỉ liên quan trực tiếp đến ngân sách mà còn nằm trong khuôn khổ chung của quản lý hành chính nhà nước, được định hình bởi các quyết sách ở cấp cao nhất
[2] và các hướng dẫn chuyên môn từ các cơ quan như Bộ Tài chính [3].Chính phủ sẽ quy định cụ thể thẩm quyền quyết định sử dụng quỹ dự trữ tài chính
[1]. Do đó, huyện Bình Chánh không thể tự ý dùng ngay khoản kết dư ngân sách để đầu tư công mà cần phải tuân thủ các quy định về việc bổ sung vào quỹ dự trữ tài chính trước, sau đó mới xem xét các phương án sử dụng khác theo đúng quy trình và thẩm quyền được pháp luật cho phép. Việc này nhằm đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của nguồn lực tài chính công.