Rút khỏi thỏa thuận quốc tế: Quy trình và ảnh hưởng pháp lý
“Công ty tôi đang nhập khẩu nguyên liệu từ một nước đối tác theo một hiệp định thương mại tự do. Gần đây tôi nghe nói có khả năng Việt Nam sẽ rút khỏi hiệp định này. Tôi rất lo lắng không biết quy trình rút khỏi thỏa thuận quốc tế diễn ra như thế nào và liệu công ty tôi có bị ảnh hưởng ngay lập tức không? Liệu có cơ quan nào thông báo cho doanh nghiệp chúng tôi không? Tôi ở TP.HCM.”
Trả lời
Chào chị M.T.H,
Việc rút khỏi thỏa thuận quốc tế là một hành động pháp lý quan trọng do bên ký kết Việt Nam thực hiện để từ bỏ sự ràng buộc của một thỏa thuận quốc tế. Đây là một vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp có liên quan đến thương mại quốc tế như công ty của chị. Dưới đây là thông tin chi tiết về quy trình và những vấn đề liên quan:
1. Cơ sở pháp lý và thẩm quyền rút khỏi thỏa thuận quốc tế
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, một thỏa thuận quốc tế có thể bị chấm dứt hiệu lực hoặc rút khỏi theo các trường hợp sau:
* Theo quy định của chính thỏa thuận đó hoặc theo sự thỏa thuận giữa bên ký kết Việt Nam và bên ký kết nước ngoài
[1]. Điều này có nghĩa là các điều khoản về việc chấm dứt hoặc rút khỏi thường được ghi rõ trong văn bản của hiệp định. * Bên ký kết Việt Nam phải chấm dứt hiệu lực hoặc rút khỏi thỏa thuận quốc tế nếu quá trình thực hiện thỏa thuận có sự vi phạm một trong các nguyên tắc quy định tại Điều 3 của Luật Thỏa thuận quốc tế 2020 (như tuân thủ Hiến pháp, bảo vệ lợi ích quốc gia, phù hợp với luật pháp quốc tế) [1].Thẩm quyền quyết định việc rút khỏi thỏa thuận quốc tế thuộc về cơ quan hoặc người có thẩm quyền đã quyết định việc ký kết thỏa thuận đó
[1]. Các quyết định quan trọng liên quan đến chính sách đối ngoại và quốc tế của Việt Nam thường được thông qua bởi các cơ quan cấp cao, có thể dưới hình thức nghị quyết [2].2. Trình tự, thủ tục thực hiện việc rút khỏi
Trình tự, thủ tục chấm dứt hiệu lực, rút khỏi, tạm đình chỉ thực hiện thỏa thuận quốc tế được tiến hành tương tự trình tự, thủ tục ký kết thỏa thuận quốc tế quy định tại Luật Thỏa thuận quốc tế 2020
[1]. Điều này đảm bảo rằng việc rút khỏi cũng được xem xét kỹ lưỡng và tuân thủ các bước pháp lý chặt chẽ như khi tham gia.3. Ảnh hưởng và cơ chế thông báo cho doanh nghiệp
Việc Việt Nam rút khỏi một hiệp định thương mại tự do chắc chắn sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến các doanh nghiệp xuất nhập khẩu như công ty của chị. Các ưu đãi về thuế quan, các quy định về xuất xứ hàng hóa, và các điều kiện thương mại khác được quy định trong hiệp định sẽ không còn hiệu lực. Điều này có thể dẫn đến việc áp dụng lại các mức thuế nhập khẩu thông thường, làm tăng chi phí và giảm sức cạnh tranh của sản phẩm.
Sau khi việc chấm dứt hiệu lực, rút khỏi, hoặc tạm đình chỉ thực hiện thỏa thuận quốc tế có hiệu lực, các cơ quan nhà nước ở trung ương, cơ quan nhà nước cấp tỉnh, cơ quan trung ương của tổ chức có trách nhiệm thông báo cho Bộ Ngoại giao trong thời hạn 15 ngày
[1]. Bộ Ngoại giao sau đó sẽ thực hiện các thủ tục thông báo đối ngoại cần thiết.Đối với các doanh nghiệp, thông thường, các bộ ngành quản lý chuyên ngành (ví dụ: Bộ Công Thương, Bộ Tài chính - Tổng cục Hải quan
[3]) sẽ có trách nhiệm cập nhật và phổ biến thông tin về những thay đổi trong chính sách thương mại, thuế quan để doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh kế hoạch kinh doanh. Chị nên theo dõi sát sao các thông báo chính thức từ các cơ quan này, đặc biệt là Bộ Công Thương và Tổng cục Hải quan, cũng như các kênh thông tin chính thống về chính sách thương mại quốc tế của Việt Nam để nắm bắt được những thay đổi và có phương án ứng phó kịp thời.Việc chuẩn bị trước các kịch bản và tìm hiểu các quy định thương mại song phương hoặc đa phương khác có thể là cần thiết để giảm thiểu rủi ro cho công ty chị. Việc chủ động tìm hiểu thông tin và tham vấn pháp lý sẽ giúp công ty chị có những điều chỉnh phù hợp trong hoạt động nhập khẩu nguyên liệu. Việc rút khỏi một thỏa thuận quốc tế là một quá trình có thời gian nhất định, không phải là ngay lập tức, nên chị sẽ có thời gian để chuẩn bị.