Rừng nguyên sinh và quy định quản lý theo pháp luật Lâm nghiệp
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, một người làm nương rẫy lâu năm ở Huyện Đồng Văn, Tỉnh Hà Giang. Gia đình tôi có mảnh đất sát khu rừng mà từ nhỏ đến giờ tôi thấy nó chưa bao giờ bị đụng chạm, cây cối rậm rạp và nguyên vẹn lắm. Gần đây, có thông tin về một dự án du lịch sinh thái sắp triển khai trong vùng, tôi không biết liệu khu rừng này có được xem là 'rừng nguyên sinh' theo quy định của pháp luật không và việc này có ảnh hưởng gì đến việc canh tác trên đất của gia đình tôi hay không?”
Trả lời
Định nghĩa và Tiêu chí xác định Rừng nguyên sinh
Theo định nghĩa chung, rừng nguyên sinh là rừng tự nhiên chưa hoặc ít bị tác động bởi con người, đến mức chưa làm thay đổi cấu trúc của rừng. Để xác định một khu rừng có phải là rừng nguyên sinh hay không theo pháp luật, chúng ta cần căn cứ vào các tiêu chí rừng tự nhiên được quy định tại Nghị định sửa đổi Nghị định số 156/2018/NĐ-CP (VBHN)
[3]. Cụ thể, rừng tự nhiên (bao gồm rừng nguyên sinh và rừng thứ sinh) phải đạt các tiêu chí về độ tàn che của cây rừng, diện tích liền vùng và chiều cao trung bình của cây rừng tùy theo điều kiện lập địa. Ví dụ, rừng trên đồi, núi đất và đồng bằng cần có chiều cao trung bình của cây rừng từ 5,0 m trở lên [3].Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Nghị định số 156/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lâm nghiệp, bao gồm các nội dung quan trọng như tiêu chí xác định rừng, phân loại rừng và Quy chế quản lý rừng; giao rừng, cho thuê rừng, chuyển loại rừng, chuyển mục đích sử dụng rừng; phòng cháy chữa cháy rừng và các chính sách đầu tư bảo vệ, phát triển rừng
[1].Nghị định này áp dụng cho các cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư trong nước, cũng như các tổ chức, cá nhân nước ngoài có liên quan đến các hoạt động lâm nghiệp tại Việt Nam
[2]. Điều này có nghĩa là mọi hoạt động liên quan đến rừng, bao gồm cả việc canh tác trên đất liền kề rừng hoặc các dự án phát triển trong vùng có rừng, đều phải tuân thủ các quy định này.Ảnh hưởng đến đất canh tác và dự án du lịch
Việc xác định khu rừng gần đất gia đình anh là rừng nguyên sinh hay rừng tự nhiên có ý nghĩa rất lớn. Nếu khu rừng đó được công nhận là rừng tự nhiên và đặc biệt là rừng nguyên sinh, các quy định về bảo vệ và phát triển rừng sẽ rất nghiêm ngặt. Bất kỳ sự thay đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác, kể cả để phát triển dự án du lịch, đều phải tuân thủ các điều kiện và thủ tục pháp lý chặt chẽ theo quy định của Nghị định này và Luật Lâm nghiệp
[1]. Đối với đất canh tác của gia đình anh, nếu có sự chồng lấn hoặc bị ảnh hưởng bởi các quy định quản lý rừng, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ cần xem xét và có các hướng dẫn cụ thể. Dự án du lịch muốn triển khai cũng phải đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ rừng, đặc biệt là các tiêu chí về môi trường và phát triển bền vững để tránh làm thay đổi cấu trúc rừng nguyên sinh.