Quyền và chính sách hỗ trợ cho người sống cô đơn
“Chị H.T.L ở Quận 3, TP.HCM, là một người về hưu, 68 tuổi, sống độc thân và không có con cái, cha mẹ cũng đã mất. Chị muốn biết liệu có chính sách hỗ trợ nào của nhà nước dành cho những người như chị không, đặc biệt là về chăm sóc y tế và mai táng sau này. Chị nghe nói có thuật ngữ "người sống cô đơn" nhưng không rõ có được hưởng quyền lợi gì đặc biệt không.”
Trả lời
Khái niệm "người sống cô đơn" mà chị H.T.L đề cập thường được hiểu trong xã hội là những người sống độc thân và không còn thân nhân ruột thịt để nương tựa. Mặc dù pháp luật Việt Nam hiện hành không có một định nghĩa cụ thể riêng biệt cho thuật ngữ này trong các văn bản quy phạm pháp luật chính thức về dân sự hay an sinh xã hội, nhưng các chính sách của Nhà nước vẫn có những quy định hỗ trợ cho các đối tượng yếu thế, trong đó có người cao tuổi sống một mình không nơi nương tựa.
Chính sách hỗ trợ người cao tuổi không nơi nương tựa
Đối với những người cao tuổi như chị, sống độc thân và không còn thân nhân, Nhà nước có các chính sách an sinh xã hội nhằm đảm bảo cuộc sống. Các chính sách này thường tập trung vào trợ cấp xã hội hàng tháng, hỗ trợ bảo hiểm y tế, và trong một số trường hợp, hỗ trợ chi phí mai táng. Cụ thể, người cao tuổi thuộc diện hộ nghèo, không có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng hoặc có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng nhưng người này đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng sẽ được hưởng trợ cấp xã hội. Việc thực hiện các chính sách này là một phần của hệ thống quản lý nhà nước, được quy định và thực hiện thông qua các cơ quan có thẩm quyền, từ Quốc hội đến các cơ quan hành pháp như Chính phủ và các Bộ, ngành
[1].Quyền lợi về chăm sóc y tế và mai táng
Về chăm sóc y tế, người cao tuổi không có lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng, trợ cấp xã hội hàng tháng sẽ được Nhà nước hỗ trợ mua bảo hiểm y tế. Điều này giúp chị tiếp cận các dịch vụ khám chữa bệnh khi cần thiết. Đối với chi phí mai táng, trong trường hợp người cao tuổi thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng qua đời, thân nhân hoặc người chịu trách nhiệm mai táng có thể được hưởng trợ cấp mai táng theo quy định của pháp luật về trợ giúp xã hội. Các quyết định và kết luận của các cơ quan có thẩm quyền, như Bộ Chính trị, Ban Bí thư
[2], thường định hướng cho việc xây dựng và triển khai các chính sách xã hội quan trọng này.Trách nhiệm của chính quyền địa phương
Chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, phường, có trách nhiệm rà soát, lập danh sách và thực hiện các thủ tục để người cao tuổi không nơi nương tựa được hưởng các chính sách trợ giúp xã hội. Chị nên liên hệ với Ủy ban nhân dân cấp xã, phường nơi mình cư trú để được hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, thủ tục và các quyền lợi mà chị có thể được hưởng. Các cơ quan hành chính nhà nước như Tổng cục Hải quan
[3] hay các Bộ ngành khác, dù không trực tiếp quản lý chính sách an sinh xã hội, nhưng đều là một phần của bộ máy hành chính thống nhất, đảm bảo việc thực thi pháp luật và các chính sách của Nhà nước.