Quyền tác giả đối với mã nguồn phần mềm
“Anh T.V.K, giám đốc một công ty phần mềm nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh, đang rất lo lắng. Công ty anh vừa phát triển xong một phần mềm quản lý kho độc quyền, nhưng anh nghe nói có nhân viên cũ đang tìm cách sao chép mã nguồn để bán cho đối thủ. Anh muốn biết liệu mã nguồn phần mềm của anh có được pháp luật bảo vệ không, và nếu có thì bảo vệ như thế nào?”
Trả lời
Anh T.V.K hoàn toàn có cơ sở để bảo vệ mã nguồn phần mềm của công ty mình. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, mã nguồn của chương trình máy tính được bảo hộ quyền tác giả một cách rõ ràng.
Mã nguồn được bảo hộ như tác phẩm văn học
Theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005, chương trình máy tính được định nghĩa là tập hợp các chỉ dẫn được thể hiện dưới dạng các lệnh, các mã, lược đồ hoặc bất kỳ dạng nào khác, có khả năng làm cho máy tính thực hiện được một công việc hoặc đạt được một kết quả cụ thể. Điều quan trọng là chương trình máy tính được bảo hộ như tác phẩm văn học, dù được thể hiện dưới dạng mã nguồn hay mã máy
[1].Điều này có nghĩa là, mã nguồn phần mềm quản lý kho độc quyền của công ty anh T.V.K được xem là một loại hình tác phẩm và được bảo hộ quyền tác giả ngay từ khi được sáng tạo và thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không cần phải đăng ký. Bất kỳ hành vi sao chép, phân phối, sửa đổi hoặc sử dụng mã nguồn này mà không được sự cho phép của chủ sở hữu quyền (công ty anh T.V.K) đều có thể bị coi là hành vi xâm phạm quyền tác giả.
Phạm vi và đối tượng áp dụng của pháp luật
Các hoạt động ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, bao gồm cả việc tạo ra mã nguồn phần mềm, chịu sự điều chỉnh của Luật Công nghệ thông tin
[2]. Luật này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài tham gia vào các hoạt động này tại Việt Nam. Trong trường hợp có sự khác nhau giữa quy định của Luật Công nghệ thông tin với quy định của luật khác về cùng một vấn đề liên quan đến hoạt động ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, thì áp dụng quy định của Luật Công nghệ thông tin [3]. Tuy nhiên, đối với vấn đề bảo hộ quyền tác giả, Luật Sở hữu trí tuệ là văn bản chuyên ngành và có quy định cụ thể, chi tiết hơn.Lưu ý quan trọng
Để tăng cường khả năng bảo vệ và làm bằng chứng khi có tranh chấp, công ty anh T.V.K nên thực hiện các biện pháp như đăng ký quyền tác giả tại Cục Bản quyền tác giả, lưu giữ hồ sơ thiết kế, tài liệu phát triển, hợp đồng lao động có điều khoản về quyền sở hữu trí tuệ với nhân viên, và các biện pháp bảo mật kỹ thuật để ngăn chặn việc sao chép mã nguồn trái phép.