Quyền định hình cuộc biểu diễn của người biểu diễn

Trả lời

Chào chị N.T.H, về thắc mắc của chị liên quan đến quyền định hình cuộc biểu diễn, đây là một khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực quyền liên quan của sở hữu trí tuệ.

Định hình cuộc biểu diễn là gì?

Theo quy định pháp luật, định hình được hiểu là sự biểu hiện bằng chữ viết, các ký tự khác, đường nét, hình khối, bố cục, màu sắc, âm thanh, hình ảnh hoặc sự tái hiện âm thanh, hình ảnh dưới dạng vật chất nhất định để từ đó có thể nhận biết, sao chép hoặc truyền đạt. Đối với trường hợp của chị là ca sĩ, việc chị thu âm hoặc quay hình buổi biểu diễn trực tiếp của mình chính là hành vi định hình cuộc biểu diễn đó. Điều này có nghĩa là chị đang chuyển thể một buổi biểu diễn trực tiếp (vốn là vô hình) thành một dạng vật chất (như bản ghi âm, ghi hình) mà từ đó có thể sao chép, phát hành.

Quyền của người biểu diễn đối với việc định hình

Luật Sở hữu trí tuệ quy định rất rõ về quyền của người biểu diễn. Cụ thể, người biểu diễn có quyền tài sản bao gồm độc quyền thực hiện hoặc cho phép tổ chức, cá nhân khác thực hiện quyền định hình cuộc biểu diễn trực tiếp của mình trên bản ghi âm, ghi hình ^[1]. Điều này có nghĩa là, với tư cách là người biểu diễn, chị có toàn quyền quyết định việc thu âm, quay hình buổi biểu diễn của mình. Không ai có thể tự ý thu âm, quay hình và phát hành buổi biểu diễn của chị mà không có sự cho phép của chị.

Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan ^[2]. Nghị định này áp dụng đối với tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, chủ sở hữu quyền liên quan và các tổ chức, cá nhân khác có hoạt động liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan ^[3]. Do đó, các quyền của chị với tư cách là người biểu diễn sẽ được bảo vệ theo các quy định này.

Lưu ý khi thực hiện quyền định hình và phát hành

Khi chị đã định hình cuộc biểu diễn của mình trên bản ghi âm, ghi hình, chị sẽ có thêm các quyền tài sản khác như quyền sao chép, phát sóng, truyền đạt đến công chúng, và phân phối các bản sao này. Để bảo vệ tốt nhất quyền của mình, chị nên: * Lưu giữ bằng chứng: Giữ các bản gốc, bản nháp, chứng cứ về thời gian thực hiện việc định hình. * Hợp đồng rõ ràng: Nếu chị hợp tác với phòng thu, nhà sản xuất hoặc bất kỳ bên thứ ba nào để thực hiện việc thu âm, quay hình và phát hành, hãy đảm bảo rằng các hợp đồng đều ghi rõ quyền và nghĩa vụ của các bên, đặc biệt là quyền sở hữu đối với bản ghi âm, ghi hình đó. * Đăng ký quyền liên quan: Mặc dù quyền của chị phát sinh kể từ khi cuộc biểu diễn được định hình mà không cần đăng ký, việc đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Cục Bản quyền tác giả) sẽ giúp chị có bằng chứng pháp lý rõ ràng hơn khi có tranh chấp xảy ra.