Quy trình ký kết điều ước quốc tế

Trả lời

Chào Anh T.V.K, về trường hợp của anh liên quan đến việc một tổ chức phi chính phủ nước ngoài (NGO) muốn ký kết thỏa thuận hợp tác về bảo vệ môi trường, đây là một vấn đề thuộc phạm vi ký kết điều ước quốc tế của Việt Nam.

Khái niệm và Phạm vi của "Ký kết" điều ước quốc tế

Theo quy định pháp luật Việt Nam, "ký kết" điều ước quốc tế là một quá trình pháp lý bao gồm nhiều hành vi từ đàm phán, ký, phê chuẩn, phê duyệt hoặc gia nhập cho đến khi điều ước quốc tế có hiệu lực ^[1]. Điều này có nghĩa là việc ký kết không chỉ đơn thuần là hành vi đặt bút ký mà là cả một chuỗi các bước được thực hiện bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Phạm vi áp dụng của các quy định này rất rộng, bao gồm việc đàm phán, ký, phê chuẩn, phê duyệt, gia nhập, công bố, lưu chiểu, thực hiện, sửa đổi, bổ sung, đình chỉ hiệu lực và bãi bỏ điều ước quốc tế mà Việt Nam là một bên ký kết ^[1]. Các cơ quan có thể ký kết điều ước quốc tế với các danh nghĩa khác nhau như Nhà nước, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, hoặc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ (gọi chung là Bộ, ngành) ^[1].

Thẩm quyền và Nguyên tắc ký kết điều ước quốc tế

Trong trường hợp của anh, việc một Sở Kế hoạch và Đầu tư ký kết trực tiếp với một tổ chức nước ngoài cần xem xét kỹ về thẩm quyền. Điều ước quốc tế được phân loại theo danh nghĩa ký kết, ví dụ, điều ước với danh nghĩa Nhà nước thường liên quan đến các vấn đề trọng đại như hòa bình, an ninh, biên giới, chủ quyền quốc gia, hoặc quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân ^[3]. Điều ước với danh nghĩa Chính phủ thường để thực hiện điều ước đã ký danh nghĩa Nhà nước hoặc các lĩnh vực khác không thuộc danh nghĩa Nhà nước ^[3]. Các Bộ, ngành cũng có thể ký kết điều ước quốc tế trong phạm vi quản lý của mình.

Việc ký kết điều ước quốc tế phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản như tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ, bình đẳng và cùng có lợi, phù hợp với pháp luật quốc tế và Hiến pháp Việt Nam ^[2]. Điều quan trọng là điều ước quốc tế được ký kết với danh nghĩa ở cấp thấp không được trái với điều ước quốc tế được ký kết với danh nghĩa ở cấp cao hơn ^[2].

Quy trình đề xuất và đàm phán

Đối với việc đề xuất đàm phán và ký điều ước quốc tế, nếu thỏa thuận hợp tác về bảo vệ môi trường thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của một Bộ, ngành cụ thể, thì Bộ, ngành đó sẽ là cơ quan đề xuất và trình Chính phủ, sau khi có ý kiến bằng văn bản của Bộ Ngoại giao và các Bộ, ngành hữu quan ^[4].

Trong trường hợp của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Ninh, việc ký kết trực tiếp một thỏa thuận hợp tác quốc tế thường không thuộc thẩm quyền của cấp Sở mà cần phải thông qua các cơ quan cấp Bộ hoặc Chính phủ. Đặc biệt, nếu thỏa thuận có các điều khoản chưa được quy định hoặc trái với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, cơ quan đề xuất phải lấy ý kiến thẩm định của các Bộ, ngành hữu quan ^[4].

Lời khuyên cho trường hợp của Anh T.V.K

Để đảm bảo tính pháp lý và đúng thẩm quyền, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Ninh không nên tự ý ký kết thỏa thuận này. Thay vào đó, anh nên:

Việc tuân thủ đúng quy trình và thẩm quyền là vô cùng quan trọng để đảm bảo hiệu lực pháp lý của thỏa thuận và tránh các rủi ro pháp lý sau này.