Quy phạm pháp luật và tính bắt buộc của văn bản địa phương

Trả lời

Quy phạm pháp luật là gì và tính bắt buộc của nó

Theo định nghĩa, quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được áp dụng lặp đi lặp lại nhiều lần đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi cả nước hoặc đơn vị hành chính nhất định. Điều quan trọng là quy phạm này phải do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền ban hành và được Nhà nước bảo đảm thực hiện. Điều này có nghĩa là bất kỳ quy tắc nào đáp ứng các tiêu chí trên đều là quy phạm pháp luật và có tính chất bắt buộc.

Văn bản của phường có phải là quy phạm pháp luật không?

Đối với trường hợp của chị H. về văn bản do phường ban hành liên quan đến việc sắp xếp vỉa hè, chúng ta cần xem xét liệu phường có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này hay không. Nếu văn bản đó được ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật (như được quy định tại Luật số 23/VBHN-VPQH năm 2018 về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ^[2]), thì nó hoàn toàn là một quy phạm pháp luật và có hiệu lực bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân trong phạm vi phường đó.

Phạm vi áp dụng và trách nhiệm tuân thủ

Mỗi văn bản quy phạm pháp luật đều có phạm vi điều chỉnh cụ thể. Ví dụ, có luật quy định về hoạt động giao thông đường thủy nội địa ^[1], có luật quy định về quản lý tài sản công ^[3]. Tương tự, văn bản của phường sẽ quy định về một vấn đề cụ thể trong phạm vi quản lý của phường, như việc sắp xếp vỉa hè. Khi một văn bản được xác định là quy phạm pháp luật và có hiệu lực trên địa bàn phường, thì tất cả các cá nhân, tổ chức thuộc đối tượng điều chỉnh của văn bản đó (bao gồm cả cửa hàng tạp hóa của chị H.) đều có trách nhiệm phải tuân thủ. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến các chế tài theo quy định của pháp luật. Chị H. nên tìm hiểu kỹ về văn bản đó để nắm rõ các quy định cụ thể và thực hiện đúng.