Quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực và yêu cầu bảo vệ môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc một công ty sản xuất thép ở Đồng Nai. Chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng nhà máy theo chủ trương quy hoạch phát triển ngành thép của tỉnh. Tôi muốn hỏi, liệu việc mở rộng này có phải tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường ngay từ giai đoạn lập kế hoạch không, và trách nhiệm của công ty chúng tôi là gì?”
Trả lời
Chào Anh N.V.T, về câu hỏi của anh liên quan đến việc mở rộng nhà máy sản xuất thép theo chủ trương quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực của tỉnh và các quy định về bảo vệ môi trường, Tuvannhanh.com xin tư vấn như sau:
1. Quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực và phạm vi điều chỉnh
Việc mở rộng nhà máy của công ty anh, dù là một dự án cụ thể, nhưng nếu nằm trong chủ trương quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực của tỉnh, thì cả quy hoạch này và dự án của anh đều thuộc đối tượng điều chỉnh của các quy định về bảo vệ môi trường. Theo Nghị định số 140/2006/NĐ-CP, các loại quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực trên quy mô cả nước đều phải tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường trong các khâu lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện
[1]. Mặc dù Nghị định này đề cập đến quy hoạch cấp quốc gia, nhưng nguyên tắc và tinh thần bảo vệ môi trường được áp dụng rộng rãi cho mọi hoạt động phát triển, bao gồm cả các dự án cụ thể phát sinh từ quy hoạch cấp tỉnh.2. Nguyên tắc và trách nhiệm bảo vệ môi trường
Việc bảo vệ môi trường là một nguyên tắc cốt lõi và phải được xem xét ngay từ khi hình thành ý tưởng, định hướng phát triển và quán triệt xuyên suốt quá trình lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình và dự án nhằm bảo đảm phát triển bền vững
[2]. Điều này có nghĩa là công ty anh phải tích hợp các giải pháp bảo vệ môi trường ngay từ giai đoạn đầu của kế hoạch mở rộng nhà máy.Trách nhiệm bảo vệ môi trường là nghĩa vụ của mọi tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến việc lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình và dự án phát triển trên lãnh thổ Việt Nam. Theo đó, đơn vị chủ quản, chủ đầu tư (là công ty của anh) phải có những giải pháp cụ thể để ngăn ngừa, hạn chế và khắc phục những sự cố môi trường trong quá trình thực hiện dự án
[3].3. Yêu cầu về Đánh giá môi trường chiến lược (ĐMC)
Đối với quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực cấp quốc gia hoặc những quy hoạch, kế hoạch có tác động lớn đến môi trường, việc thực hiện Đánh giá môi trường chiến lược (ĐMC) là bắt buộc. Mặc dù quy hoạch của tỉnh có thể không trực tiếp thuộc danh mục ĐMC cấp quốc gia, nhưng các dự án cụ thể phát sinh từ đó, đặc biệt là dự án sản xuất thép có quy mô lớn, chắc chắn sẽ phải thực hiện Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc các thủ tục môi trường tương đương theo quy định hiện hành. Phụ lục I của Nghị định sửa đổi Nghị định số 160/2013/NĐ-CP cũng đã nêu rõ các loại quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực có tác động lớn đến môi trường phải thực hiện ĐMC
[4].Vì vậy, công ty anh cần chủ động nghiên cứu và tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường hiện hành, bao gồm việc lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc đăng ký môi trường (tùy theo quy mô và loại hình dự án) trước khi triển khai việc mở rộng nhà máy.