Quy định về xử lý các chất được kiểm soát tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là quản lý một kho lạnh lớn ở Khu công nghiệp Sóng Thần, Bình Dương. Hiện tại, kho của tôi có một lượng lớn môi chất lạnh cũ, chủ yếu là các loại CFC và HCFC đã hết hạn sử dụng hoặc cần thay thế. Tôi đang rất băn khoăn không biết việc tiêu hủy những chất này có thuộc diện 'xử lý các chất được kiểm soát' theo quy định pháp luật không và cần phải làm những thủ tục gì để đảm bảo đúng luật, tránh bị phạt ạ?”
Trả lời
Việc xử lý các chất được kiểm soát như môi chất lạnh CFC, HCFC mà anh Q.V.N đang đề cập là một hoạt động thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của pháp luật về bảo vệ môi trường, cụ thể là các quy định liên quan đến giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
Khái niệm và Phạm vi điều chỉnh
Thuật ngữ "xử lý các chất được kiểm soát" theo định nghĩa mà anh cung cấp là quá trình tiêu hủy các chất này bằng các giải pháp công nghệ, kỹ thuật để không gây tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và môi trường. Các chất như CFC và HCFC là những chất làm suy giảm tầng ô-dôn và chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát. Nghị định sửa đổi Nghị định số 06/2022/NĐ-CP (VBHN) quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, trong đó bao gồm các nội dung về bảo vệ tầng ô-dôn
[1]. Do đó, việc tiêu hủy các môi chất lạnh này chắc chắn nằm trong phạm vi điều chỉnh của Nghị định.Đối tượng áp dụng các quy định về xử lý chất được kiểm soát
Theo quy định hiện hành, các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, tiêu thụ và xử lý các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ô-dôn đều là đối tượng áp dụng của Nghị định này
[3]. Cụ thể hơn, Điều 1 của Nghị định số 119/2025/NĐ-CP đã sửa đổi Điều 2 của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP, khẳng định rõ rằng Nghị định này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động xử lý các chất làm suy giảm tầng ô-dôn và chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát [3].Vì kho lạnh của anh Q.V.N đang có nhu cầu tiêu hủy môi chất lạnh cũ (CFC, HCFC) là các chất làm suy giảm tầng ô-dôn và chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát, nên hoạt động này của đơn vị anh thuộc đối tượng áp dụng của các quy định pháp luật về xử lý các chất được kiểm soát. Điều này đồng nghĩa với việc anh và đơn vị cần tuân thủ các quy định về thu gom, vận chuyển, lưu giữ và tiêu hủy các chất này theo đúng quy trình kỹ thuật và pháp luật hiện hành để đảm bảo an toàn môi trường và sức khỏe con người, đồng thời tránh các rủi ro pháp lý và xử phạt hành chính.
Lời khuyên cho Anh Q.V.N
Để thực hiện việc xử lý môi chất lạnh cũ một cách hợp pháp và an toàn, anh Q.V.N nên:
* Liên hệ các đơn vị có chức năng và đủ năng lực được cấp phép để thu gom, vận chuyển và xử lý các chất thải nguy hại nói chung và các chất làm suy giảm tầng ô-dôn nói riêng. Các đơn vị này thường có công nghệ và quy trình chuyên biệt để tiêu hủy các chất này theo đúng tiêu chuẩn môi trường. * Lưu giữ hồ sơ, chứng từ liên quan đến quá trình bàn giao, vận chuyển và xử lý để chứng minh việc tuân thủ pháp luật khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý nhà nước. * Tìm hiểu kỹ các quy định chi tiết về quản lý chất thải nguy hại và các chất được kiểm soát tại địa phương (Bình Dương) để đảm bảo không bỏ sót bất kỳ yêu cầu nào.
Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, tránh được các rủi ro pháp lý không đáng có.