Quy định về trạng thái vũ khí của tàu quân sự nước ngoài
“Tôi là cán bộ cảng vụ tại Đà Nẵng. Gần đây, có một số tàu quân sự nước ngoài ghé thăm cảng. Tôi nghe nói về quy định 'đưa vũ khí về tư thế quy không' nhưng không rõ cụ thể là gì và liệu chúng tôi có quyền giám sát việc này không. Nếu họ không tuân thủ thì xử lý thế nào?”
Trả lời
Hiểu đúng về "Đưa vũ khí về tư thế quy không"
Thuật ngữ "đưa vũ khí về tư thế quy không" được quy định rõ trong Nghị định số 104/2012/NĐ-CP về hoạt động của tàu quân sự nước ngoài đến Việt Nam. Theo đó, đây là việc đưa vũ khí về trạng thái không thể sử dụng chiến đấu ngay lập tức. Cụ thể, điều này bao gồm các hành động như khóa tầm và hướng vũ khí, không cấp điện cho hệ thống vũ khí, và không có đạn trên bệ hoặc trên dây băng, hộp tiếp đạn. Đây là một trong những yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo an ninh, trật tự khi tàu quân sự nước ngoài hoạt động trong lãnh hải và các vùng biển Việt Nam.
Trách nhiệm tuân thủ của tàu quân sự nước ngoài
Nghị định 104/2012/NĐ-CP áp dụng đối với tàu quân sự nước ngoài đến Việt Nam và các thành viên trên tàu, cũng như các cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam có liên quan
[1]. Khi đến Việt Nam, các tàu quân sự nước ngoài phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật Việt Nam, bao gồm cả việc đưa vũ khí về tư thế quy không, trừ trường hợp có thỏa thuận khác giữa quốc gia có tàu và cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam qua đường ngoại giao [2]. Việc này là một phần của nguyên tắc chung nhằm đảm bảo chủ quyền và an ninh quốc gia của Việt Nam.Giám sát và xử lý vi phạm
Với vai trò là cán bộ cảng vụ tại Đà Nẵng, Anh N.T.T và các cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam có thẩm quyền có trách nhiệm kiểm tra, giám sát đối với các hoạt động có liên quan đến tàu quân sự nước ngoài đến Việt Nam
[3]. Mặc dù Nghị định không nêu chi tiết cụ thể về quy trình giám sát việc "quy không" vũ khí, nhưng nguyên tắc chung là tàu quân sự nước ngoài không được tiến hành những hoạt động gây phương hại đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội của Việt Nam [4].Nếu phát hiện tàu quân sự nước ngoài không tuân thủ quy định về việc đưa vũ khí về tư thế quy không, điều này có thể bị coi là vi phạm các nguyên tắc và quy định của pháp luật Việt Nam. Trong trường hợp này, cán bộ cảng vụ cần báo cáo ngay cho cấp trên và các cơ quan chức năng có thẩm quyền (như Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao) để có biện pháp xử lý kịp thời, phù hợp với quy định của pháp luật và thông lệ quốc tế. Các biện pháp có thể bao gồm yêu cầu tàu khắc phục vi phạm, hoặc các biện pháp ngoại giao khác tùy thuộc vào mức độ và tính chất của hành vi không tuân thủ.