Quy định về tiếp cận và chia sẻ lợi ích từ nguồn gen (Nghị định thư Nagoya)

Trả lời

Hoạt động nghiên cứu của Anh có thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định thư Nagoya không?

Chào Anh N.M.T, dựa trên thông tin Anh cung cấp về việc công ty dược phẩm của Anh đang nghiên cứu phát triển thuốc mới từ các nguồn gen thực vật quý hiếm tại Việt Nam, hoạt động này rất có thể thuộc phạm vi điều chỉnh của các quy định pháp luật liên quan đến Nghị định thư Nagoya.

Cụ thể, pháp luật Việt Nam đã có các quy định về quản lý hoạt động tiếp cận để sử dụng và chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng nguồn gen thuộc chủ quyền của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ^[1]. Điều này có nghĩa là bất kỳ hoạt động nào liên quan đến việc khai thác hoặc sử dụng các nguồn gen này đều phải tuân thủ các quy định hiện hành.

Về đối tượng áp dụng, Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến tiếp cận để sử dụng nguồn gen nhằm mục đích nghiên cứu hoặc phát triển sản phẩm thương mại ^[2]. Do công ty của Anh đang thực hiện nghiên cứu để phát triển sản phẩm thuốc mới (mục đích thương mại) từ nguồn gen, hoạt động này chắc chắn thuộc đối tượng áp dụng của Nghị định số 43/2026/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định số 59/2017/NĐ-CP).

Các quy định cần tuân thủ để đảm bảo hợp pháp

Để đảm bảo hoạt động của công ty Anh là hợp pháp và tuân thủ Nghị định thư Nagoya, Anh cần lưu ý đến các khía cạnh chính sau:

* Xin phép tiếp cận nguồn gen: Công ty Anh sẽ cần thực hiện các thủ tục để xin phép tiếp cận nguồn gen theo quy định của pháp luật. Việc này bao gồm việc xác định rõ nguồn gốc, loại hình nguồn gen và mục đích sử dụng. * Thỏa thuận chia sẻ lợi ích: Một trong những nguyên tắc cốt lõi của Nghị định thư Nagoya là chia sẻ công bằng và hợp lý lợi ích phát sinh từ việc sử dụng nguồn gen. Công ty Anh sẽ phải đàm phán và ký kết các thỏa thuận chia sẻ lợi ích với các bên liên quan, có thể là cộng đồng địa phương, cơ quan quản lý nhà nước hoặc các tổ chức sở hữu nguồn gen. Lợi ích này có thể dưới dạng tiền tệ, phi tiền tệ (ví dụ: chuyển giao công nghệ, đào tạo, chia sẻ kết quả nghiên cứu). * Tuân thủ các điều kiện sử dụng: Nguồn gen có thể đi kèm với các điều kiện sử dụng cụ thể, ví dụ như giới hạn về mục đích sử dụng, yêu cầu báo cáo định kỳ, hoặc các biện pháp bảo tồn. Việc tuân thủ các điều kiện này là bắt buộc.

Việc không tuân thủ các quy định này có thể dẫn đến các rủi ro pháp lý đáng kể, bao gồm việc bị cấm sử dụng nguồn gen, bị phạt hành chính, hoặc thậm chí là các tranh chấp pháp lý quốc tế. Do đó, việc tìm hiểu kỹ lưỡng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Nghị định số 43/2026/NĐ-CP là vô cùng quan trọng đối với dự án của công ty Anh.