Quy định về thư không có địa chỉ nhận và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có in một số tờ rơi quảng cáo sản phẩm mới của cửa hàng và nhờ người đi phát ở các khu dân cư xung quanh. Tôi nghe nói có quy định về 'thư không có địa chỉ nhận' và có thể bị phạt. Luật sư cho tôi hỏi việc tôi phát tờ rơi như vậy có vi phạm pháp luật không và mức phạt thế nào ạ?”
Trả lời
Chào Chị L.T.M,
Việc chị quan tâm đến các quy định pháp luật khi thực hiện hoạt động quảng cáo cho cửa hàng là rất đáng hoan nghênh. Về vấn đề 'thư không có địa chỉ nhận' và việc phát tờ rơi quảng cáo, chúng tôi xin tư vấn như sau:
1. Định nghĩa "Thư không có địa chỉ nhận"
Theo quy định pháp luật, 'thư không có địa chỉ nhận' được hiểu là loại thư không có thông tin liên quan đến người nhận trên thư hoặc trên bao bì của thư. Đặc biệt, định nghĩa này bao gồm cả các loại thư được sử dụng để quảng cáo, tuyên truyền
[1]. Như vậy, các tờ rơi quảng cáo mà chị đang phát cho cửa hàng của mình, nếu không ghi rõ thông tin người nhận cụ thể, sẽ thuộc nhóm 'thư không có địa chỉ nhận'.2. Quy định xử phạt đối với "Thư không có địa chỉ nhận"
Các quy định về xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến 'thư không có địa chỉ nhận' chủ yếu áp dụng cho các doanh nghiệp, tổ chức cung ứng dịch vụ bưu chính. Cụ thể, Nghị định số 58/2011/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, tại Điều 16, Khoản 2, Điểm a có nêu rõ rằng: "Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Không có văn bản xác nhận thông báo hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về bưu chính khi cung ứng dịch vụ thư không có địa chỉ nhận có khối lượng đơn chiếc đến 2kg, thư có khối lượng đơn chiếc trên 2kg và dịch vụ gói, kiện;"
[1].Điều này có nghĩa là, hành vi bị xử phạt ở đây là việc một đơn vị cung ứng dịch vụ bưu chính (tức là cung cấp dịch vụ vận chuyển, phát thư cho người khác) nhưng lại không có giấy phép hoặc không thông báo hoạt động theo quy định khi xử lý các loại 'thư không có địa chỉ nhận' (bao gồm cả thư quảng cáo). Các văn bản pháp lý khác cũng có thể đề cập đến các khía cạnh quản lý nhà nước chung
[2], hoặc các vấn đề liên quan đến hoạt động của các tổ chức [3], nhưng Nghị định 58/2011/NĐ-CP là văn bản trực tiếp quy định về xử phạt trong lĩnh vực bưu chính.3. Trường hợp của Chị L.T.M
Trong trường hợp của chị, việc chị tự in và nhờ người phát tờ rơi quảng cáo cho chính cửa hàng của mình, về bản chất, không phải là hoạt động 'cung ứng dịch vụ bưu chính' cho bên thứ ba. Chị đang thực hiện hoạt động quảng cáo trực tiếp sản phẩm của mình, chứ không phải cung cấp dịch vụ vận chuyển thư từ, gói kiện. Do đó, hành vi này của chị thường không thuộc phạm vi điều chỉnh trực tiếp của Điều 16 Nghị định 58/2011/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính.
Tuy nhiên, chị cần lưu ý đến các quy định khác về quảng cáo, vệ sinh môi trường (ví dụ: không vứt rác, tờ rơi bừa bãi gây mất mỹ quan đô thị), hoặc các quy định về trật tự công cộng khi phát tờ rơi. Nếu việc phát tờ rơi gây ảnh hưởng đến môi trường, trật tự công cộng hoặc có nội dung vi phạm các quy định về quảng cáo, chị có thể bị xử lý theo các quy định pháp luật khác liên quan.