Quy định về phòng chống mua bán người và bảo vệ nạn nhân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L ở Quận 10, TP.HCM, làm nghề bán hàng online. Tôi đang rất lo lắng vì người em trai của tôi bị lừa sang nước ngoài làm việc, gần đây tôi nhận được tin nhắn cầu cứu nói rằng em trai tôi đang bị ép buộc bán một phần cơ thể. Tôi muốn hỏi pháp luật Việt Nam có quy định nào để bảo vệ em trai tôi trong trường hợp này không và hành vi đó có bị nghiêm cấm không?”
Trả lời
Chào chị H.T.L, trường hợp của em trai chị là một vấn đề nghiêm trọng liên quan đến mua bán người và bóc lột sức lao động, bóc lột bộ phận cơ thể người. Pháp luật Việt Nam có những quy định rõ ràng để phòng ngừa, phát hiện, xử lý các hành vi này và bảo vệ nạn nhân.
1. Khái quát về Luật Phòng, chống mua bán người
Luật Phòng, chống mua bán người (Luật số 53/2025/QH15) quy định toàn diện về việc phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi mua bán người và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Luật cũng bao gồm các quy định về tiếp nhận, xác minh, xác định, hỗ trợ và bảo vệ nạn nhân. Phạm vi điều chỉnh của Luật này rất rộng, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đặc biệt là những người có nguy cơ hoặc đã trở thành nạn nhân của hành vi mua bán người
[1]. Việc ép buộc bán bộ phận cơ thể người là một hình thức bóc lột nghiêm trọng và được xem là hành vi mua bán người theo quy định của pháp luật.2. Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến mua bán người
Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm tuyệt đối hành vi mua bán người. Cụ thể, Điều 3 của Luật Phòng, chống mua bán người quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có:
* Mua bán người theo quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này
[2]. Mặc dù khoản 1 Điều 2 không được cung cấp chi tiết, nhưng trong bối cảnh chung của pháp luật quốc tế và Việt Nam, việc ép buộc người khác bán bộ phận cơ thể người nhằm mục đích trục lợi được coi là một hình thức bóc lột và cấu thành hành vi mua bán người. Do đó, hành vi ép buộc em trai chị bán bộ phận cơ thể là hành vi bị nghiêm cấm. * Cưỡng bức, môi giới hoặc xúi giục người khác thực hiện hành vi mua bán người cũng bị nghiêm cấm [2]. Những kẻ đã lừa em trai chị sang nước ngoài và ép buộc em trai chị bán bộ phận cơ thể sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.3. Nguyên tắc và chính sách bảo vệ nạn nhân
Nhà nước Việt Nam luôn đặt nguyên tắc tôn trọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nạn nhân lên hàng đầu, lấy nạn nhân làm trung tâm trong mọi hoạt động phòng, chống mua bán người
[3]. Các nguyên tắc này bao gồm việc giải cứu, tiếp nhận, xác minh, xác định, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân kịp thời, chính xác. Đặc biệt, thông tin của nạn nhân sẽ được giữ bí mật và không bị xúc phạm, kỳ thị, phân biệt đối xử [3].Chính sách của Nhà nước cũng khuyến khích các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế tham gia, hợp tác, tài trợ cho hoạt động phòng, chống mua bán người và hỗ trợ nạn nhân
[4]. Điều này có nghĩa là sẽ có nhiều nguồn lực và sự hỗ trợ dành cho em trai chị nếu được xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người.Trong trường hợp của em trai chị, cần khẩn trương liên hệ với các cơ quan chức năng như Bộ Ngoại giao (Cục Lãnh sự), Bộ Công an (Cục Cảnh sát hình sự), hoặc Đại sứ quán/Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại quốc gia đó để được hỗ trợ giải cứu và bảo vệ kịp thời. Các cơ quan này sẽ phối hợp với Interpol và cơ quan chức năng nước sở tại để thực hiện các biện pháp cần thiết.