Quy định về Mẫu vật đồ lưu niệm và Động vật, Thực vật hoang dã

Trả lời

1. Định nghĩa về Mẫu vật đồ lưu niệm

Theo Nghị định sửa đổi Nghị định số 156/2018/NĐ-CP (VBHN) (17/VBHN-BNNPTNT), mẫu vật đồ lưu niệm được định nghĩa là vật dụng cá nhân, vật dụng hộ gia đình có được ngoài quốc gia thường trú của chủ sở hữu mẫu vật. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mẫu vật là động vật sống không được coi là đồ lưu niệm.

Như vậy, về cơ bản, bức tượng gỗ nhỏ và vỏ ốc biển mà chị Mai mua có thể được xem là vật dụng cá nhân, vật dụng hộ gia đình có được ngoài Việt Nam, và không phải là động vật sống, nên có thể phù hợp với định nghĩa về mẫu vật đồ lưu niệm.

2. Sự khác biệt quan trọng: Đồ lưu niệm và Quy định về Động vật, Thực vật hoang dã

Tuy nhiên, việc một vật phẩm được coi là mẫu vật đồ lưu niệm không có nghĩa là nó hoàn toàn được miễn trừ khỏi các quy định pháp luật khác, đặc biệt là các quy định liên quan đến động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm. Nghị định sửa đổi Nghị định số 156/2018/NĐ-CP có phạm vi điều chỉnh rộng, bao gồm cả các hoạt động lâm nghiệp ^[1] và đặc biệt là quy định về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm ^[2].

Cụ thể, Nghị định này áp dụng đối với các mẫu vật của các loài động vật, thực vật hoang dã quy định tại các Phụ lục I, II và III của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), cũng như các loài nguy cấp, quý, hiếm theo quy định của pháp luật Việt Nam ^[2]. Điều này có nghĩa là, nếu bức tượng gỗ của chị được làm từ một loại gỗ quý hiếm, hoặc vỏ ốc biển là của một loài sinh vật biển được bảo vệ theo CITES hoặc luật pháp Việt Nam, thì dù nó là đồ lưu niệm, việc nhập khẩu vẫn phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về xuất nhập khẩu động vật, thực vật hoang dã.

3. Lời khuyên cho trường hợp của chị Mai

Đối với trường hợp của chị Mai, để tránh rủi ro bị hải quan giữ lại, chị cần kiểm tra kỹ lưỡng nguồn gốc của bức tượng gỗ và loại vỏ ốc biển đó. Nếu chúng thuộc danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm theo Công ước CITES hoặc pháp luật Việt Nam, thì việc nhập khẩu sẽ cần giấy phép hoặc các thủ tục đặc biệt. Nghị định này áp dụng cho cả cá nhân như chị Mai ^[3].

Do đó, chị nên tìm hiểu thông tin về loài gỗ và loài ốc cụ thể để xác định xem chúng có nằm trong danh mục bị cấm hoặc hạn chế nhập khẩu hay không. Nếu không chắc chắn, tốt nhất là nên khai báo với hải quan để được hướng dẫn cụ thể, hoặc cân nhắc không mang về những vật phẩm có nguồn gốc không rõ ràng hoặc có khả năng liên quan đến các loài được bảo vệ. Việc tuân thủ các quy định về xuất nhập khẩu các loài hoang dã là rất quan trọng để tránh vi phạm pháp luật.