Quy định về mẫu vật đồ lưu niệm từ nước ngoài
“Tôi là chị H.T.L, một hướng dẫn viên du lịch sống tại TP. Hồ Chí Minh. Vừa qua, trong chuyến công tác tại Campuchia, tôi có mua vài mảnh gỗ hóa thạch nhỏ và một vỏ ốc biển rất độc đáo để làm kỷ niệm. Khi về Việt Nam, tôi nghe nói có những quy định khắt khe về việc mang đồ lưu niệm từ nước ngoài về, đặc biệt là các sản phẩm tự nhiên. Tôi rất lo lắng liệu những vật phẩm này có bị cấm nhập cảnh hoặc cần giấy tờ đặc biệt nào không, vì tôi không muốn gặp rắc rối tại sân bay.”
Trả lời
Định nghĩa và phạm vi áp dụng đối với mẫu vật đồ lưu niệm
Theo quy định hiện hành, mẫu vật đồ lưu niệm được hiểu là các vật dụng cá nhân hoặc vật dụng hộ gia đình mà chủ sở hữu có được ngoài quốc gia thường trú. Tuy nhiên, cần lưu ý rõ ràng rằng mẫu vật là động vật sống không được coi là đồ lưu niệm. Trường hợp của chị H.T.L, các mảnh gỗ hóa thạch và vỏ ốc biển khô đều không phải là động vật sống, do đó chúng có thể được xem xét là mẫu vật đồ lưu niệm theo định nghĩa này. Các quy định liên quan đến hoạt động lâm nghiệp, bao gồm các sản phẩm từ rừng như gỗ hóa thạch, cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh của Nghị định sửa đổi Nghị định số 156/2018/NĐ-CP
[1].Quy định về nhập khẩu mẫu vật động, thực vật hoang dã
Đối với việc nhập khẩu các mẫu vật có nguồn gốc từ động vật hoặc thực vật, pháp luật Việt Nam có những quy định rất cụ thể. Nghị định sửa đổi Nghị định số 156/2018/NĐ-CP quy định chi tiết về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu các mẫu vật các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm. Các loài này bao gồm những loài được quy định tại các Phụ lục I, II và III của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (Công ước CITES) hoặc theo quy định của pháp luật Việt Nam
[2]. Điều này có nghĩa là nếu vỏ ốc biển hoặc loại gỗ hóa thạch chị mang về thuộc danh mục này, việc nhập khẩu sẽ bị kiểm soát chặt chẽ, có thể yêu cầu giấy phép đặc biệt hoặc bị cấm hoàn toàn.Trách nhiệm và đối tượng áp dụng của pháp luật
Nghị định này áp dụng cho nhiều đối tượng, bao gồm cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình và đặc biệt là cá nhân có liên quan đến các hoạt động được quy định
[3]. Như vậy, chị H.T.L với tư cách cá nhân mang các mẫu vật về Việt Nam là đối tượng phải tuân thủ các quy định này. Việc không tìm hiểu kỹ và tuân thủ các quy định có thể dẫn đến việc bị giữ lại mẫu vật tại cửa khẩu, bị phạt hành chính hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự tùy thuộc vào giá trị và mức độ nguy cấp của loài đó.Lời khuyên để tránh rắc rối
Để đảm bảo không gặp phải vấn đề pháp lý khi nhập cảnh, chị H.T.L nên:
* Kiểm tra nguồn gốc: Cố gắng xác định chính xác tên khoa học của vỏ ốc và loại gỗ hóa thạch để tra cứu xem chúng có thuộc danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm theo CITES hay pháp luật Việt Nam không. * Khai báo trung thực: Nếu không chắc chắn, hãy khai báo trung thực với cơ quan hải quan tại cửa khẩu. Họ sẽ cung cấp thông tin và hướng dẫn cụ thể về việc xử lý các mẫu vật này. * Tìm hiểu trước: Trong tương lai, trước mỗi chuyến đi nước ngoài, hãy tìm hiểu kỹ các quy định về cấm hoặc hạn chế nhập khẩu các mặt hàng, đặc biệt là sản phẩm từ tự nhiên, của cả nước xuất và nước nhập.