Quy định về hoạt động viễn thám tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao ở Đồng Nai. Chúng tôi đang có kế hoạch ứng dụng dữ liệu ảnh viễn thám để theo dõi tình hình cây trồng, dự báo năng suất và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Tôi băn khoăn không biết việc thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu này có tuân thủ quy định pháp luật nào không, đặc biệt là về quyền riêng tư và an toàn dữ liệu. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Trả lời
Khái niệm và Phạm vi điều chỉnh của Hoạt động viễn thám
Hoạt động viễn thám là một lĩnh vực quan trọng, được pháp luật Việt Nam quy định cụ thể để đảm bảo việc khai thác và sử dụng dữ liệu hiệu quả, an toàn. Theo Nghị định số 03/2019/NĐ-CP, hoạt động viễn thám bao gồm các hoạt động có liên quan đến hệ thống thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám; thu nhận, lưu trữ, xử lý, cung cấp, khai thác và sử dụng dữ liệu ảnh viễn thám; xây dựng cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám. Phạm vi điều chỉnh của Nghị định này cũng bao gồm chính các hoạt động nêu trên
[1]. Điều này có nghĩa là mọi khía cạnh từ việc lắp đặt thiết bị thu nhận đến việc sử dụng cuối cùng dữ liệu đều nằm trong sự điều chỉnh của pháp luật.Đối tượng áp dụng và Nguyên tắc chung
Doanh nghiệp của anh N.M.H, với việc dự định ứng dụng dữ liệu ảnh viễn thám, sẽ là đối tượng áp dụng của Nghị định này. Cụ thể, Nghị định số 03/2019/NĐ-CP áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động viễn thám trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
[2].Khi thực hiện các hoạt động này, cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản được quy định. Trong đó, dữ liệu ảnh viễn thám, siêu dữ liệu và sản phẩm viễn thám phải được cập nhật thường xuyên, cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời để phục vụ các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quan trắc, giám sát tài nguyên, môi trường, quốc phòng, an ninh và các mục đích khác. Đặc biệt, cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám quốc gia phải được duy trì, vận hành và cập nhật thường xuyên, đồng thời phải tuân thủ các quy định của pháp luật về an toàn thông tin mạng
[3]. Điều này rất quan trọng đối với doanh nghiệp của anh khi khai thác dữ liệu, cần đảm bảo tính chính xác và bảo mật thông tin.Lưu ý về An toàn dữ liệu và Quyền riêng tư
Với lo ngại của anh về quyền riêng tư và an toàn dữ liệu, việc tuân thủ nguyên tắc về an toàn thông tin mạng là cực kỳ cần thiết. Mặc dù Nghị định 03/2019/NĐ-CP chưa đi sâu vào chi tiết về quyền riêng tư cá nhân trong dữ liệu viễn thám, nhưng các quy định chung về bảo vệ dữ liệu cá nhân (như Nghị định 13/2023/NĐ-CP) sẽ được áp dụng nếu dữ liệu viễn thám có chứa thông tin có thể định danh cá nhân. Do đó, doanh nghiệp cần có các biện pháp kỹ thuật và tổ chức phù hợp để bảo vệ dữ liệu, tránh rò rỉ hoặc sử dụng sai mục đích, đặc biệt khi dữ liệu có thể bao gồm hình ảnh hoặc thông tin liên quan đến tài sản hoặc hoạt động của cá nhân.