Quy định về dữ liệu mở trong phát triển đô thị thông minh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.H, một nhà phát triển ứng dụng ở TP.HCM. Hiện tại, tôi đang rất hứng thú với việc xây dựng một ứng dụng giao thông thông minh cho thành phố, nhưng tôi đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và tiếp cận các dữ liệu cần thiết. Tôi có nghe nói về 'dữ liệu mở' của thành phố, nhưng không biết làm thế nào để tiếp cận và sử dụng chúng cho dự án của mình. Liệu có quy định pháp luật nào về việc này không và làm sao tôi có thể biết dữ liệu nào là 'mở'?”
Trả lời
Chào Anh N.V.H, vấn đề anh đang quan tâm về dữ liệu mở và cách tiếp cận chúng cho việc phát triển ứng dụng là một chủ đề rất thời sự và quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh phát triển đô thị thông minh. Dữ liệu mở được hiểu là dữ liệu mà mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhu cầu đều được tiếp cận, chia sẻ, khai thác, sử dụng.
1. Dữ liệu mở và vai trò trong phát triển đô thị thông minh
Dữ liệu mở đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự đổi mới sáng tạo, minh bạch hóa thông tin và phát triển các dịch vụ công tiện ích. Đối với các nhà phát triển ứng dụng như anh, việc tiếp cận dữ liệu mở sẽ cung cấp nguồn tài nguyên quý giá để xây dựng các giải pháp thông minh, góp phần giải quyết các vấn đề đô thị như giao thông, môi trường, y tế.
2. Tiếp cận dữ liệu mở thông qua Cổng Thông tin đô thị thông minh Quốc gia
Để hỗ trợ cộng đồng phát triển ứng dụng và tạo điều kiện tiếp cận dữ liệu mở, pháp luật đã có những quy định cụ thể. Theo Nghị định số 269/2025/NĐ-CP về phát triển đô thị thông minh, Cổng Thông tin đô thị thông minh Quốc gia được thiết lập như một đầu mối quan trọng
[1]. Cổng này có chức năng tích hợp một chuyên trang dành cho nhà phát triển, công bố danh mục các giao diện lập trình ứng dụng (API mở), dữ liệu mở, và cung cấp tài liệu kỹ thuật cùng các công cụ cần thiết để hỗ trợ cộng đồng phát triển ứng dụng[1].Như vậy, anh N.V.H có thể tìm kiếm và tiếp cận các API mở và dữ liệu mở liên quan đến đô thị thông minh thông qua Cổng Thông tin đô thị thông minh Quốc gia. Đây sẽ là nguồn tài nguyên chính thức và đáng tin cậy để anh phát triển ứng dụng giao thông thông minh của mình.
3. Nghĩa vụ công bố thông tin và dữ liệu mở
Nghị định số 269/2025/NĐ-CP cũng quy định rõ rằng các dự án đô thị thông minh sử dụng vốn nhà nước có nghĩa vụ đăng ký, công bố công khai thông tin về dự án, nhà thầu, giá trị hợp đồng, mô hình dữ liệu và các API mở trên Cổng Thông tin này
[1]. Điều này đảm bảo tính minh bạch và khả năng tiếp cận rộng rãi đối với dữ liệu mở từ các dự án được đầu tư bằng nguồn lực nhà nước.4. Khung pháp lý chung và sự tham gia của các cơ quan nhà nước
Việc xây dựng và phát triển các nền tảng dữ liệu mở là một phần trong định hướng phát triển chung của Nhà nước, được cụ thể hóa qua nhiều văn bản pháp luật và hoạt động của các cơ quan. Các nghị quyết của Quốc hội như Nghị Quyết số (1992) ()
[2] hay các văn bản hướng dẫn từ các Bộ, ngành như Tổng cục Hải quan thuộc Bộ Tài chính[3] đều thể hiện nỗ lực của các cấp chính quyền trong việc xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế - xã hội và ứng dụng công nghệ thông tin. Anh N.V.H có thể theo dõi các thông báo và cập nhật từ các cơ quan quản lý nhà nước về công nghệ thông tin và đô thị thông minh để nắm bắt thêm các nguồn dữ liệu mở khác trong tương lai.