Quy định về cơ sở hạ tầng viễn thông và sở hữu trong kinh doanh dịch vụ
“Tôi là ông Hùng, chủ một công ty cung cấp dịch vụ internet nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, tôi muốn mở rộng mạng lưới cáp quang nhưng gặp khó khăn trong việc xin giấy phép đấu nối vào hạ tầng sẵn có của các nhà mạng lớn. Tôi thắc mắc liệu có quy định nào về việc các nhà mạng lớn phải chia sẻ hạ tầng không, hay nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi không?”
Trả lời
Khái niệm và vai trò của Cơ sở hạ tầng viễn thông
Cơ sở hạ tầng viễn thông được định nghĩa là tập hợp các thiết bị viễn thông, đường truyền dẫn, mạng viễn thông và công trình viễn thông. Đây là nền tảng thiết yếu cho sự phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh quốc gia. Việc duy trì và phát triển hạ tầng này luôn được Nhà nước quan tâm và điều tiết để đảm bảo hiệu quả và công bằng.
Quyền sở hữu và sự kiểm soát của Nhà nước
Đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ có hạ tầng mạng mang tầm quan trọng đặc biệt đối với toàn bộ cơ sở hạ tầng viễn thông quốc gia, Nhà nước có vai trò duy trì phần vốn góp hoặc cổ phần để đảm bảo quyền chi phối hoạt động
[3]. Điều này nhằm đảm bảo an ninh, quốc phòng và sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước. Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền ban hành danh mục các doanh nghiệp này [3].Chính sách hỗ trợ và cạnh tranh lành mạnh
Để tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và hỗ trợ các doanh nghiệp viễn thông, bao gồm cả các công ty nhỏ như của Ông Hùng, Chính phủ quy định chi tiết tỷ lệ phần vốn góp hoặc cổ phần tối đa mà một tổ chức, cá nhân được quyền nắm giữ trong hai hoặc nhiều doanh nghiệp viễn thông khác nhau cùng kinh doanh trong một thị trường dịch vụ viễn thông
[3]. Điều này giúp ngăn chặn sự độc quyền và khuyến khích các nhà mạng lớn có thể chia sẻ hoặc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ hơn tiếp cận hạ tầng.Mặc dù Luật số 11/VBHN-VPQH năm 2014 quy định phạm vi điều chỉnh cho nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục đại học
[1] hay quy hoạch đô thị [2], riêng lĩnh vực viễn thông có những quy định đặc thù nhằm đảm bảo sự kiểm soát chiến lược của Nhà nước đồng thời thúc đẩy cạnh tranh.Lời khuyên cho Ông Hùng
Trong trường hợp của Ông Hùng, việc các nhà mạng lớn có phải chia sẻ hạ tầng hay không sẽ phụ thuộc vào các quy định chi tiết của Chính phủ về cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực viễn thông. Ông Hùng nên tìm hiểu kỹ các nghị định, thông tư hướng dẫn của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc tiếp cận và sử dụng chung hạ tầng viễn thông. Có thể có các chính sách khuyến khích hoặc bắt buộc về việc này để đảm bảo các doanh nghiệp nhỏ có cơ hội phát triển và cung cấp dịch vụ đến người dân.