Quy định về Bảo vật quốc gia
“Gia đình tôi ở huyện Mộc Châu, Sơn La, vừa đào được một cái bình gốm cổ khi đang làm rẫy. Cái bình này nhìn rất lạ, có vẻ đã rất lâu đời rồi, không biết có phải là bảo vật quốc gia không và chúng tôi phải làm gì với nó ạ? Liệu có bị phạt nếu không báo cáo không?”
Trả lời
Bảo vật quốc gia là gì?
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, bảo vật quốc gia là những di vật, cổ vật có giá trị đặc biệt quý hiếm, tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hóa, khoa học. Đây là những hiện vật mang ý nghĩa vô cùng quan trọng, thể hiện bản sắc và quá trình phát triển của dân tộc Việt Nam.
Quyền sở hữu và trách nhiệm khi phát hiện cổ vật
Đối với những hiện vật có giá trị đặc biệt như bình gốm cổ mà gia đình Anh N.V.T phát hiện, có khả năng cao đó là một di vật, cổ vật và thậm chí là bảo vật quốc gia. Theo Luật Di sản văn hóa sửa đổi 2025, di sản văn hóa Việt Nam là tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý di sản văn hóa thuộc sở hữu toàn dân
[2]. Điều này có nghĩa là, nếu hiện vật đó được xác định là bảo vật quốc gia, nó sẽ thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước quản lý.Khi phát hiện cổ vật, đặc biệt là những vật có giá trị lịch sử, văn hóa, Anh N.V.T có nghĩa vụ và trách nhiệm tuân thủ pháp luật về di sản văn hóa
[1]. Cụ thể, theo quy định về bảo quản tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân, bảo vật quốc gia, cổ vật và vật khác có giá trị lịch sử, văn hóa phải được chuyển giao cho cơ quan quản lý chuyên ngành để bảo quản [3].Anh N.V.T cần làm gì khi phát hiện cổ vật?
Khi phát hiện chiếc bình gốm cổ, điều quan trọng nhất là Anh N.V.T cần thông báo ngay cho chính quyền địa phương gần nhất (Ủy ban nhân dân xã/phường) hoặc cơ quan chuyên môn về văn hóa (Phòng Văn hóa và Thông tin huyện, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La).
Trong thời gian chờ đợi cơ quan chức năng đến xử lý, gia đình Anh N.V.T cần có trách nhiệm bảo quản hiện vật một cách cẩn thận, tránh làm hư hại hoặc mất mát. Việc bàn giao tài sản cho cơ quan quản lý chuyên ngành để bảo quản phải được lập thành biên bản rõ ràng
[3].Việc chủ động báo cáo và bàn giao sẽ giúp hiện vật được bảo vệ đúng cách, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho gia đình Anh N.V.T. Pháp luật thường có các quy định về khen thưởng đối với cá nhân, tổ chức phát hiện và giao nộp di sản văn hóa có giá trị.