Quy định pháp luật về vườn ươm cây giống và tiền sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi đang tính mở một vườn ươm cây giống quy mô nhỏ trên mảnh đất gia đình để cung cấp cây con cho bà con trong vùng. Tôi nghe nói có nhiều quy định về đất đai, không biết vườn ươm của tôi có phải đóng tiền sử dụng đất hàng năm không, hay có được ưu đãi gì không?”
Trả lời
1. Vườn ươm cây giống dưới góc độ pháp lý
Theo định nghĩa chung, vườn ươm là các loại vườn gieo, ươm tập trung các loài cây giống theo quy trình kỹ thuật để nhân giống cây, bảo đảm tiêu chuẩn cây trồng trước khi đem ra trồng. Về cơ bản, hoạt động của vườn ươm góp phần quan trọng vào việc phát triển cây xanh và cảnh quan môi trường. Các hoạt động liên quan đến cây xanh, công viên, mặt nước nói chung được quy định tại Nghị định số 258/2025/NĐ-CP Về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước
[1], áp dụng cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến các lĩnh vực này [2].2. Quy định về tiền sử dụng đất đối với vườn ươm
Liên quan đến câu hỏi của anh Hùng về tiền sử dụng đất, Nghị định số 32/2024/QH có đề cập đến khu vườn ươm trong một bối cảnh cụ thể. Cụ thể, tại Điều 87 quy định về tiền sử dụng đất hằng năm, khu vườn ươm được liệt kê vào nhóm các diện tích không tạo ra lợi nhuận và không được tính vào diện tích đất sử dụng kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế để tính tiền sử dụng đất hằng năm, áp dụng cho đất quốc phòng, an ninh
[3].Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quy định này áp dụng cho đất quốc phòng, an ninh kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế. Đối với vườn ươm của anh Hùng được mở trên đất gia đình (đất nông nghiệp hoặc đất ở kết hợp sản xuất), việc áp dụng các quy định về tiền sử dụng đất sẽ tuân theo Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn khác về phân loại đất, mục đích sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với cá nhân, hộ gia đình.
3. Vai trò của vườn ươm trong quản lý cây xanh
Mặc dù các quy định cụ thể về tiền sử dụng đất cho vườn ươm thương mại trên đất tư nhân không được nêu chi tiết trong các điều luật được cung cấp, nhưng hoạt động của vườn ươm đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nguồn cây giống chất lượng, góp phần vào việc phát triển và duy trì cây xanh đô thị và nông thôn. Quản lý công viên, cây xanh, mặt nước phải tuân thủ quy hoạch và đáp ứng các yêu cầu về quản lý, sử dụng và khai thác, cũng như bảo đảm cân bằng hệ sinh thái và đa dạng sinh học
[4]. Do đó, hoạt động của vườn ươm của anh Hùng, dù là quy mô nhỏ, cũng góp phần vào mục tiêu chung này.4. Lời khuyên cho Anh Hùng
Để biết chính xác nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất đối với vườn ươm của mình, anh Hùng nên liên hệ trực tiếp với cơ quan quản lý đất đai tại huyện Củ Chi, TP.HCM (ví dụ: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện hoặc Văn phòng Đăng ký đất đai). Cơ quan này sẽ xem xét loại đất anh đang sử dụng, mục đích sử dụng đất thực tế của vườn ươm và các quy định hiện hành của địa phương để đưa ra hướng dẫn cụ thể về tiền sử dụng đất hằng năm (nếu có) hoặc các chính sách ưu đãi khác (nếu thuộc đối tượng).