Quy định pháp luật về Hôn nhân
“Chào luật sư, em và bạn trai đã sống chung với nhau được 2 năm ở TP. Hồ Chí Minh. Chúng em cũng đã tổ chức đám cưới nhỏ ở quê và cả hai gia đình đều công nhận rồi. Nhưng tụi em chưa đăng ký kết hôn ở phường. Giờ em muốn mua nhà đứng tên chung với bạn trai thì không biết có vấn đề gì không, và pháp luật có công nhận bọn em là vợ chồng hợp pháp không ạ? Em làm nhân viên văn phòng.”
Trả lời
Hôn nhân hợp pháp và đăng ký kết hôn
Chào chị N.T.T., theo quy định của pháp luật Việt Nam, việc kết hôn chỉ được công nhận khi nam và nữ đã đăng ký kết hôn theo đúng trình tự, thủ tục tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền
[1]. Mặc dù chị và bạn trai đã tổ chức đám cưới và được gia đình hai bên công nhận, nhưng đây chỉ là một phong tục truyền thống và không có giá trị pháp lý về mặt hôn nhân. Pháp luật quy định rõ ràng về các nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình, trong đó có việc hôn nhân phải tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng và vợ chồng bình đẳng [2]. Điều này ngụ ý rằng, chỉ khi tuân thủ đầy đủ các quy định về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn thì quan hệ vợ chồng của anh chị mới được pháp luật bảo vệ.Rủi ro khi không đăng ký kết hôn
Việc chưa đăng ký kết hôn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt trong trường hợp chị muốn mua nhà chung với bạn trai. Khi không có giấy chứng nhận kết hôn, pháp luật sẽ không công nhận anh chị là vợ chồng hợp pháp. Điều này có nghĩa là tài sản hình thành trong thời kỳ chung sống (bao gồm cả căn nhà mà anh chị dự định mua) sẽ không được xem là tài sản chung của vợ chồng theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, mà sẽ được coi là tài sản sở hữu chung theo phần của hai cá nhân. Nếu không có thỏa thuận rõ ràng hoặc bằng chứng xác thực về nguồn gốc đóng góp, việc phân chia tài sản sau này có thể phức tạp và phát sinh tranh chấp. Các quan hệ hôn nhân và gia đình được pháp luật bảo vệ là các quan hệ đã được xác lập theo đúng quy định của Luật
[3].Lời khuyên cho trường hợp của chị
Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của cả hai và tránh những rắc rối pháp lý không đáng có trong tương lai, đặc biệt là liên quan đến việc sở hữu tài sản chung như căn nhà, chị và bạn trai nên tiến hành đăng ký kết hôn càng sớm càng tốt tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi một trong hai người cư trú. Sau khi có giấy chứng nhận kết hôn, quan hệ vợ chồng của anh chị sẽ được pháp luật công nhận và bảo vệ đầy đủ, bao gồm cả quyền và nghĩa vụ đối với tài sản chung.