Quy định pháp luật về hoạt động hộ đê
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Huyện An Lão, Hải Phòng. Mùa mưa bão sắp đến, xã tôi có phát thông báo về việc chuẩn bị cho hoạt động 'hộ đê'. Tôi không rõ hộ đê cụ thể là gì, và liệu người dân như chúng tôi có phải tham gia hay có trách nhiệm gì trong hoạt động này không? Ngoài ra, tôi thắc mắc liệu các phương tiện tham gia hộ đê có được ưu tiên đặc biệt khi di chuyển không?”
Trả lời
Hộ đê là gì và tầm quan trọng
Hộ đê là hoạt động nhằm đảm bảo an toàn cho đê điều, bao gồm cả việc cứu hộ các công trình liên quan đến an toàn của đê điều. Đây là một hoạt động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác phòng, chống thiên tai, đặc biệt là lũ lụt, nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân, cũng như cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội. Các hoạt động liên quan đến hộ đê được quy định cụ thể trong pháp luật về đê điều, bao gồm quy hoạch, đầu tư xây dựng, tu bổ, nâng cấp, quản lý, bảo vệ đê và sử dụng đê điều
[1].Phạm vi và trách nhiệm trong hoạt động hộ đê
Hoạt động hộ đê không chỉ giới hạn ở việc khắc phục sự cố khi thiên tai xảy ra mà còn bao gồm các công tác chuẩn bị, phòng ngừa. Theo quy định, Luật số 44/VBHN-VPQH (VBHN) năm 2018 đã quy định rõ về quy hoạch phòng, chống lũ của tuyến sông có đê, quy hoạch đê điều, đầu tư xây dựng, tu bổ, nâng cấp và kiên cố hóa đê điều, quản lý, bảo vệ đê, hộ đê và sử dụng đê điều
[1]. Điều này có nghĩa là các hoạt động hộ đê được quản lý chặt chẽ theo một hệ thống pháp luật cụ thể, nhằm đảm bảo hiệu quả và tính bền vững của công trình đê điều. Người dân địa phương, đặc biệt là những người sống gần khu vực đê điều, thường được khuyến khích và có thể được huy động tham gia vào các hoạt động hộ đê theo sự chỉ đạo của chính quyền địa phương, từ việc tuần tra, phát hiện sự cố đến tham gia gia cố đê khi cần thiết. Đây là trách nhiệm chung của cả cộng đồng để bảo vệ tài sản và sự an toàn của chính mình.Ưu tiên đặc biệt cho phương tiện hộ đê
Để đảm bảo các hoạt động hộ đê diễn ra kịp thời và hiệu quả trong tình huống khẩn cấp, pháp luật có những quy định ưu tiên đặc biệt. Cụ thể, theo Luật Đường bộ 2024, các phương tiện thực hiện nhiệm vụ hộ đê được miễn trừ khỏi quy định tạm dừng khai thác đường cao tốc. Điều này có nghĩa là khi đường cao tốc bị tạm dừng khai thác vì các lý do như hư hỏng do thiên tai, sự cố cháy nổ, tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng, hoặc yêu cầu quốc phòng, an ninh, thì các phương tiện làm nhiệm vụ hộ đê vẫn được phép di chuyển để kịp thời đến hiện trường và thực hiện công tác cứu hộ
[2]. Quy định này nhấn mạnh tầm quan trọng và tính cấp bách của hoạt động hộ đê, đảm bảo nguồn lực và phương tiện có thể tiếp cận nhanh nhất đến các khu vực cần ứng phó.