Quy định pháp luật về hoạt động cứu hộ
“Tôi là anh K.V.T, chủ một đội tàu đánh bắt xa bờ ở Vũng Tàu. Vừa rồi, đội tàu của tôi gặp bão lớn, một chiếc tàu bị hỏng máy và trôi dạt gần bờ. Chúng tôi đã liên hệ được với một tàu cá khác để kéo về nhưng không biết liệu hoạt động này có được coi là **cứu hộ** theo quy định pháp luật không và có cần báo cáo gì không? Chi phí kéo tàu có được hỗ trợ hay có quy định gì về trách nhiệm không?”
Trả lời
Định nghĩa và bản chất của hoạt động cứu hộ
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, hoạt động cứu hộ được định nghĩa là hoạt động cứu phương tiện, tài sản thoát khỏi nguy hiểm hoặc hoạt động cứu trợ (bao gồm cả việc kéo, đẩy) phương tiện đang bị nguy hiểm, được thực hiện bằng giao kết hợp đồng khi tổ chức, cá nhân đề nghị. Như vậy, trường hợp tàu cá của anh bị hỏng máy và được một tàu khác kéo về bờ hoàn toàn có thể được xem là hoạt động cứu hộ nếu có sự thỏa thuận và giao kết hợp đồng giữa các bên. Các quy định này được chi phối bởi Nghị định số 30/2017/NĐ-CP về tổ chức, hoạt động ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn
[1].Trách nhiệm thông báo và nguyên tắc ứng phó
Khi xảy ra sự cố, thiên tai, thông tin về sự cố và yêu cầu cứu hộ, cứu nạn cần được thông báo nhanh chóng, kịp thời cho chính quyền địa phương nơi xảy ra sự cố và cơ quan chủ trì
[3]. Mặc dù hoạt động kéo tàu của anh có thể diễn ra dưới dạng hợp đồng dân sự, nhưng nếu sự cố có nguy cơ gây mất an toàn nghiêm trọng cho người hoặc tài sản, việc thông báo cho cơ quan chức năng là cần thiết để đảm bảo các nguyên tắc ứng phó sự cố, thiên tai như ưu tiên cứu người trước, cứu tài sản sau và bảo vệ môi trường [3]. Nghị định này áp dụng cho các tổ chức, cá nhân Việt Nam liên quan đến hoạt động ứng phó, diễn tập ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tại Việt Nam [2].Hệ thống tổ chức và các đơn vị tham gia
Hoạt động ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn được tổ chức theo hệ thống từ cấp quốc gia đến cấp bộ, ngành và địa phương, bao gồm các Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm Cứu nạn các cấp. Bên cạnh đó, có các đơn vị chuyên trách như Cục Cứu hộ - Cứu nạn thuộc Bộ Quốc phòng, các Trung tâm Quốc gia huấn luyện tìm kiếm cứu nạn
[4]. Các đơn vị này có vai trò quan trọng trong việc điều phối và thực hiện các hoạt động cứu hộ, cứu nạn lớn, mang tính chất cộng đồng hoặc khi có yêu cầu hỗ trợ từ các tổ chức, cá nhân. Trong trường hợp của anh, nếu đội tàu của anh gặp sự cố nghiêm trọng hơn, có thể cần đến sự can thiệp của các đơn vị này.