Quản lý và Xử lý Nguồn phóng xạ
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Mới đây, khi dọn dẹp kho, tôi phát hiện một thiết bị cũ kỹ, trông khá lạ và có một nhãn cảnh báo nhỏ ghi 'radioactive material'. Tôi không biết đây có phải là nguồn phóng xạ không và phải xử lý thế nào để không vi phạm pháp luật hay gây nguy hiểm cho mọi người. Nhờ luật sư tư vấn giúp.”
Trả lời
Hiểu về Nguồn phóng xạ và rủi ro
Theo định nghĩa, nguồn phóng xạ là chất phóng xạ được chế tạo để sử dụng, không bao gồm vật liệu hạt nhân. Việc phát hiện một thiết bị có dán nhãn 'radioactive material' như trường hợp của anh N.V.T cho thấy khả năng cao đây là một nguồn phóng xạ. Các nguồn phóng xạ có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng đến sức khỏe con người và môi trường nếu không được quản lý, bảo quản và xử lý đúng cách.
Các bước cần thực hiện ngay lập tức
Khi phát hiện một thiết bị nghi ngờ chứa nguồn phóng xạ, điều quan trọng nhất là không tự ý di chuyển, tháo dỡ hoặc có bất kỳ hành động nào có thể làm phát tán chất phóng xạ hoặc gây phơi nhiễm. Anh N.V.T cần lập tức liên hệ với các cơ quan quản lý nhà nước chuyên trách về an toàn bức xạ và hạt nhân tại địa phương hoặc cấp trung ương như Sở Khoa học và Công nghệ, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ) để được hướng dẫn và hỗ trợ xử lý kịp thời.
Quy định pháp luật và biện pháp xử lý
Việc quản lý và xử lý các nguồn phóng xạ được quy định chặt chẽ trong pháp luật Việt Nam. Theo Nghị định số 107/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, khi phát hiện nguồn phóng xạ không rõ nguồn gốc hoặc bị bỏ rơi, cá nhân, tổ chức có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả. Cụ thể, có thể bị buộc tìm kiếm, truy tìm, thu hồi chất phóng xạ, vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ, vật liệu phóng xạ, nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân nguồn, thiết bị hạt nhân
[1]. Trong một số trường hợp, còn có thể bị buộc tái xuất chất phóng xạ, nguồn phóng xạ [1].Các quy định pháp luật luôn có phạm vi điều chỉnh cụ thể nhằm đảm bảo quản lý hiệu quả các lĩnh vực khác nhau, từ hoạt động kiểm toán độc lập
[2] đến các vấn đề liên quan đến an toàn năng lượng nguyên tử. Mục đích là để đảm bảo rằng mọi hoạt động đều tuân thủ các nguyên tắc, điều kiện và phạm vi được pháp luật cho phép [3].Lời khuyên
Để đảm bảo an toàn cho bản thân, người xung quanh và tuân thủ pháp luật, anh N.V.T cần nhanh chóng báo cáo sự việc cho cơ quan chức năng. Việc này không chỉ giúp xử lý an toàn nguồn phóng xạ mà còn giúp anh tránh được các rủi ro pháp lý và trách nhiệm hành chính có thể phát sinh từ việc chậm trễ hoặc xử lý không đúng cách.