Quản lý và bảo vệ tri thức truyền thống về nguồn gen
“Tôi là ông Sáu, đang sống ở vùng núi Tây Nguyên. Gia đình tôi bao đời nay có kinh nghiệm trồng và sử dụng một loại cây dược liệu quý hiếm, chỉ mọc ở đây. Gần đây có mấy công ty dược đến hỏi mua cây và muốn tìm hiểu cách mình trồng. Tôi muốn biết liệu những kiến thức truyền thống của gia đình tôi có được pháp luật bảo vệ không và làm sao để mình không bị mất đi lợi ích từ nó?”
Trả lời
Chào ông Sáu, vấn đề ông quan tâm về tri thức truyền thống về nguồn gen là một lĩnh vực quan trọng, được pháp luật quan tâm nhằm bảo vệ quyền lợi của cộng đồng địa phương.
Tri thức truyền thống về nguồn gen là gì?
Tri thức truyền thống về nguồn gen chính là những hiểu biết, kinh nghiệm, và sáng kiến mà người dân địa phương như gia đình ông đã tích lũy qua nhiều thế hệ về việc bảo tồn và sử dụng các loại cây, con có giá trị gen quý hiếm. Trong trường hợp của ông, đó là kinh nghiệm trồng và sử dụng loại cây dược liệu quý hiếm ở vùng Tây Nguyên.
Cơ quan nào chịu trách nhiệm quản lý?
Pháp luật Việt Nam đã có quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước đối với việc tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng nguồn gen, trong đó có tri thức truyền thống về nguồn gen. Cụ thể, Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm chính trong việc này. Bộ Tài nguyên và Môi trường có nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nguồn gen và tri thức truyền thống về nguồn gen
[1]. Đồng thời, Bộ cũng có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết việc tiếp cận tri thức truyền thống về nguồn gen và phối hợp với các bộ liên quan để hướng dẫn chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng nguồn gen, tri thức truyền thống về nguồn gen [1].Bảo vệ và chia sẻ lợi ích như thế nào?
Để bảo vệ những kiến thức quý báu của gia đình ông và đảm bảo ông không bị mất đi lợi ích, các công ty dược muốn tiếp cận và sử dụng tri thức này cần tuân thủ các quy định pháp luật về chia sẻ lợi ích. Mục đích của các quy định này là để đảm bảo rằng cộng đồng địa phương, những người đã gìn giữ và phát triển tri thức này, sẽ được hưởng lợi một cách công bằng khi tri thức của họ được sử dụng. Các hướng dẫn chi tiết về việc tiếp cận và chia sẻ lợi ích này sẽ do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì xây dựng và ban hành
[1].Ông Sáu nên theo dõi các hướng dẫn cụ thể từ Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc liên hệ với cơ quan quản lý môi trường tại địa phương để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết hơn về cách đăng ký, bảo vệ và đàm phán việc chia sẻ lợi ích với các công ty dược phẩm.