Quản lý hoạt động tiếp cận và sử dụng Dẫn xuất từ nguồn gen
“Tôi là một nhà nghiên cứu sinh học ở Quận 1, TP.HCM, chuyên tìm kiếm các hợp chất mới từ thực vật bản địa để phát triển thuốc. Gần đây, tôi phát hiện một **dẫn xuất** sinh hóa tiềm năng từ một loại cây rừng quý hiếm. Tôi không chắc liệu hoạt động này của tôi có thuộc phạm vi quản lý của Nghị định về nguồn gen hay không, đặc biệt là khi sản phẩm cuối cùng chỉ là một hợp chất hóa học, không phải bản thân gen. Tôi cần biết liệu mình có phải tuân thủ các quy định về tiếp cận và chia sẻ lợi ích hay không.”
Trả lời
Khái niệm "Dẫn xuất" và mối liên hệ với Nguồn gen
Theo quy định hiện hành, dẫn xuất được hiểu là "một hợp chất hóa sinh được tạo ra một cách tự nhiên do hoạt động biểu hiện của gen hoặc quá trình trao đổi chất của các nguồn tài nguyên sinh học hoặc di truyền, ngay cả khi hợp chất hóa sinh này không chứa các đơn vị có chức năng di truyền." Điều này có nghĩa là ngay cả khi sản phẩm cuối cùng của bạn là một hợp chất hóa học và không còn chứa các yếu tố di truyền trực tiếp, nếu nó được tạo ra thông qua hoạt động của gen hoặc quá trình trao đổi chất từ nguồn gen (ví dụ: từ thực vật mà bạn đang nghiên cứu), thì nó vẫn được coi là một dẫn xuất.
Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng
Nghị định số 43/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 59/2017/NĐ-CP quy định rõ về phạm vi điều chỉnh các hoạt động quản lý việc tiếp cận để sử dụng và chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng nguồn gen thuộc chủ quyền của Việt Nam
[1]. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động nghiên cứu của bạn.Đối tượng áp dụng của Nghị định này bao gồm các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến việc tiếp cận và sử dụng nguồn gen nhằm mục đích nghiên cứu hoặc phát triển sản phẩm thương mại
[2]. Với việc bạn đang nghiên cứu và phát triển thuốc từ thực vật bản địa, hoạt động của bạn hoàn toàn nằm trong diện điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Nghị định này.Trách nhiệm tuân thủ quy định
Vì dẫn xuất bạn phát hiện có nguồn gốc từ nguồn gen và hoạt động của bạn nhằm mục đích nghiên cứu, phát triển sản phẩm thương mại, bạn có trách nhiệm phải tuân thủ các quy định về quản lý hoạt động tiếp cận để sử dụng và chia sẻ lợi ích từ nguồn gen. Việc tuân thủ này nhằm đảm bảo rằng việc khai thác nguồn gen và dẫn xuất của nó được thực hiện một cách bền vững, công bằng và hợp pháp, đồng thời bảo vệ quyền lợi của quốc gia đối với nguồn gen quý giá. Bạn cần tìm hiểu kỹ hơn về các thủ tục cụ thể để xin phép tiếp cận, sử dụng và thực hiện các thỏa thuận chia sẻ lợi ích nếu sản phẩm của bạn được phát triển thành công và mang lại giá trị thương mại.