Quản lý chất thải rắn trong hoạt động sản xuất
“Chị L.T.M, chủ xưởng sản xuất gốm sứ ở Quận 9, TP.HCM. Xưởng chị có nhiều phế liệu đất sét, men thừa, và cả bùn từ quá trình xử lý nước thải. Chị không rõ liệu tất cả những thứ này có được coi là 'chất thải rắn' theo luật không, và cần phải xử lý như thế nào để không bị phạt.”
Trả lời
Định nghĩa và phân loại chất thải rắn
Theo quy định hiện hành, chất thải rắn được định nghĩa là chất thải ở thể rắn hoặc bùn thải. Điều này có nghĩa là, đối với xưởng sản xuất gốm sứ của chị L.T.M, các loại phế liệu đất sét, men thừa ở dạng rắn, và đặc biệt là bùn thải phát sinh từ quá trình xử lý nước thải đều thuộc phạm vi của chất thải rắn. Việc xác định đúng loại chất thải là bước đầu tiên và quan trọng để thực hiện các biện pháp quản lý phù hợp, tránh vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
Phạm vi điều chỉnh và trách nhiệm pháp lý
Hoạt động bảo vệ môi trường, bao gồm cả việc quản lý chất thải rắn, được quy định chi tiết trong Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi 2023
[1]. Luật này điều chỉnh quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình trong hoạt động bảo vệ môi trường. Do đó, xưởng sản xuất của chị L.T.M có trách nhiệm tuân thủ các quy định về quản lý chất thải rắn phát sinh từ hoạt động sản xuất của mình.Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tổ chức thi hành các quy định liên quan đến Luật Bảo vệ môi trường
[3]. Điều này có nghĩa là các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương, cụ thể là ở TP.HCM và Quận 9, sẽ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm trong công tác bảo vệ môi trường, bao gồm cả quản lý chất thải rắn. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến các quyết định xử phạt, thi hành án liên quan đến tài sản hoặc tiền phạt [2].Hướng dẫn sơ bộ cho cơ sở sản xuất
Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh bị phạt, chị L.T.M cần thực hiện các bước sau:
* Phân loại chất thải: Xác định rõ đâu là chất thải rắn công nghiệp thông thường (như phế liệu đất sét, men thừa không chứa hóa chất nguy hại) và đâu là chất thải nguy hại (nếu men hoặc bùn thải có chứa các thành phần độc hại theo quy định). Việc phân loại đúng sẽ quyết định phương pháp xử lý. * Thu gom, lưu giữ: Thiết lập hệ thống thu gom, lưu giữ chất thải rắn riêng biệt, đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường xung quanh, đặc biệt là không để rò rỉ bùn thải hoặc phát tán bụi từ phế liệu. * Xử lý: Ký hợp đồng với các đơn vị có chức năng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn theo quy định của pháp luật. Đối với chất thải nguy hại, cần có giấy phép và quy trình xử lý đặc biệt. * Hồ sơ, báo cáo: Thực hiện đầy đủ các thủ tục về hồ sơ môi trường, báo cáo quản lý chất thải định kỳ theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.