Quản lý biến động bất thường về giá thuốc
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một nhà thuốc ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy giá một số loại thuốc thiết yếu như thuốc hạ sốt, kháng sinh đang có những **biến động bất thường về giá**, lúc tăng vọt, lúc lại giảm sâu mà không rõ nguyên nhân. Tôi rất lo lắng không biết liệu pháp luật có quy định nào để quản lý tình trạng này không, và liệu nhà nước có biện pháp can thiệp để bảo vệ người tiêu dùng và cả những người kinh doanh như chúng tôi không?”
Trả lời
Khái niệm và tầm quan trọng của việc quản lý biến động giá
Chào chị N.T.H, tình trạng biến động bất thường về giá mà chị đang gặp phải là một hiện tượng mà pháp luật về giá rất quan tâm. Theo định nghĩa, đây là hiện tượng mặt bằng giá thị trường của hàng hóa, dịch vụ tăng quá cao hoặc giảm quá thấp so với mặt bằng giá thị trường của một thời kỳ nhất định trước đó. Việc quản lý các biến động bất thường về giá này là vô cùng quan trọng để đảm bảo sự ổn định của thị trường, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và cả các tổ chức, cá nhân kinh doanh.
Phạm vi và đối tượng áp dụng của pháp luật về giá
Pháp luật Việt Nam, đặc biệt là Luật Giá sửa đổi 2025, đã có những quy định cụ thể để quản lý các vấn đề liên quan đến giá cả. Luật này quy định về quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân, người tiêu dùng trong lĩnh vực giá, thẩm định giá; hoạt động quản lý, điều tiết giá của Nhà nước; tổng hợp, phân tích, dự báo giá thị trường, v.v.
[1]. Đối tượng áp dụng của Luật Giá là rất rộng, bao gồm tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; người tiêu dùng; cơ quan nhà nước; tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động trong lĩnh vực giá, thẩm định giá trên lãnh thổ Việt Nam [2]. Điều này có nghĩa là hoạt động kinh doanh thuốc của nhà thuốc chị cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Giá.Nguyên tắc quản lý và điều tiết giá của Nhà nước
Nhà nước thực hiện quản lý, điều tiết giá theo các nguyên tắc cơ bản, trong đó có việc quản lý theo cơ chế thị trường nhưng phải phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo công khai, minh bạch, tôn trọng quyền tự định giá và cạnh tranh về giá. Đồng thời, Nhà nước cũng đặc biệt chú trọng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và Nhà nước. Mục tiêu cuối cùng là góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển bền vững
[3]. Do đó, khi có biến động bất thường về giá, đặc biệt là đối với các mặt hàng thiết yếu, Nhà nước sẽ xem xét các biện pháp can thiệp để đảm bảo các nguyên tắc này.Quy định đặc thù đối với giá thuốc và vai trò của Bộ Y tế
Đối với mặt hàng thuốc, do tính chất đặc thù liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, pháp luật có những quy định quản lý chặt chẽ hơn. Cụ thể, Bộ Y tế có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để thực hiện quản lý nhà nước về giá thuốc. Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Bộ Y tế là chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính triển khai các biện pháp bình ổn giá thuốc theo quy định của pháp luật về giá. Đặc biệt, Bộ Y tế có trách nhiệm công bố trên cổng thông tin điện tử của mình về giá bán buôn, bán lẻ thuốc đã kê khai, giá thuốc trúng thầu, và quan trọng nhất là thông tin về thuốc thuộc Danh mục thuốc thiết yếu khi có biến động bất thường về giá hoặc mặt bằng giá biến động ảnh hưởng đến ổn định kinh tế
[4]. Điều này cho thấy Nhà nước, thông qua Bộ Y tế, có cơ chế giám sát và công khai thông tin về biến động bất thường về giá thuốc để kịp thời có biện pháp ứng phó và bảo vệ quyền lợi người dân cũng như đảm bảo sự ổn định của thị trường thuốc.