Quan hệ thương phiếu quốc tế
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử. Gần đây, chúng tôi có giao dịch với một đối tác ở Singapore và họ đề nghị thanh toán bằng thương phiếu. Tôi không rõ liệu thương phiếu này có được xem là 'quan hệ thương phiếu có yếu tố nước ngoài' không và pháp luật Việt Nam quy định thế nào về việc này, đặc biệt là khi có tranh chấp.”
Trả lời
Trường hợp công ty của Anh T.V.K giao dịch thương phiếu với đối tác Singapore là một pháp nhân nước ngoài thì đây chính xác là một quan hệ thương phiếu có yếu tố nước ngoài. Pháp luật Việt Nam có những quy định cụ thể để điều chỉnh các quan hệ này, chủ yếu được quy định trong Pháp lệnh Thương phiếu 1999.
1. Thế nào là quan hệ thương phiếu có yếu tố nước ngoài?
Theo định nghĩa, quan hệ thương phiếu có yếu tố nước ngoài là quan hệ thương phiếu có sự tham gia của người nước ngoài hoặc pháp nhân nước ngoài với một trong các tư cách như người ký phát, người bị ký phát, người phát hành, người chuyển nhượng, người được chuyển nhượng, người bảo lãnh, hoặc người thụ hưởng. Trong trường hợp của anh, đối tác Singapore là một pháp nhân nước ngoài tham gia vào giao dịch thương phiếu, do đó giao dịch này thuộc phạm vi điều chỉnh của các quy định về thương phiếu có yếu tố nước ngoài.
Pháp lệnh Thương phiếu 1999 điều chỉnh các quan hệ thương phiếu phát sinh từ hoạt động thương mại có liên quan đến hoạt động tín dụng ngân hàng tại Việt Nam
[1]. Các doanh nghiệp được quyền ký phát, phát hành thương phiếu bao gồm cả doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài [2].2. Nguyên tắc áp dụng pháp luật đối với thương phiếu có yếu tố nước ngoài
Đối với các giao dịch thương phiếu có yếu tố nước ngoài, nguyên tắc áp dụng pháp luật có sự linh hoạt để phù hợp với thông lệ quốc tế:
* Áp dụng điều ước quốc tế: Nếu Việt Nam là thành viên của một điều ước quốc tế có quy định khác với Pháp lệnh Thương phiếu, thì các bên tham gia quan hệ thương phiếu sẽ áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó
[3]. Đây là nguyên tắc ưu tiên hàng đầu. * Áp dụng tập quán thương mại quốc tế: Tập quán thương mại quốc tế có thể được áp dụng cho quan hệ thương phiếu có yếu tố nước ngoài, miễn là tập quán đó không trái với pháp luật Việt Nam [3]. Điều này cho phép các bên sử dụng các thông lệ phổ biến trong giao dịch quốc tế nếu pháp luật Việt Nam không cấm.3. Lưu ý khi phát hành và chấp nhận thương phiếu quốc tế
Khi một thương phiếu được phát hành tại Việt Nam nhưng được chấp nhận, chuyển nhượng, bảo lãnh hoặc thanh toán ở nước ngoài, thì thương phiếu đó phải được lập và ký phát hành theo quy định của Pháp lệnh Thương phiếu Việt Nam
[3]. Ngược lại, nếu thương phiếu được phát hành ở nước khác nhưng được chấp nhận, chuyển nhượng, bảo lãnh hoặc thanh toán tại Việt Nam, thì các quy định của Pháp lệnh này cũng sẽ được xem xét áp dụng [3].Việc hiểu rõ các quy định này sẽ giúp công ty anh đảm bảo tính hợp pháp và quyền lợi của mình trong các giao dịch thương phiếu quốc tế, đặc biệt là khi có tranh chấp phát sinh.